Amerika'da bir haber merkezi, önemli bir gelişmeyi büyük medyadan saatler önce verdi. Hem de haber merkezinde tek bir gazeteci olmadan.
Gazeteci yok editör yok insan yok! İşte Yeni gazeteler böyle
Yıllarca haber peşinde koştuk. Sabahladık.
Şimdi aynı işi 6 dakikada yapan sistemler var.
Amerika'da bir haber merkezi, önemli bir gelişmeyi büyük medyadan saatler önce verdi.
Hem de haber merkezinde tek bir gazeteci olmadan.
Sıfır gazeteci...
Sıfır editör...
Sıfır insan...
Gazetecilik öldü mü!
Yaşasın yeni gazetecilik!
Yıllardır gazetecilik yapıyorum. 1992'de matbaadan çıkan gazetenin kokusunu da bilirim... 2002'de internetin haber dünyasını nasıl değiştirdiğini de yaşadım. 2013 yılında kasım ayında Dünyada Türkiye dahil Türkçe yayın yapan en çok okunan haber sitesi de olma şerefini de yaşadım gazetemiz "Avrupa" ile... 2020'den günümüze Avrupa'nın en büyük gazetesi olmanın gururunu da sorumluluğunu da ekibimle birlikte yaşıyorum.
Şimdi ise karşımızda bambaşka bir dönem var. Artık rakiplerimiz sadece diğer gazeteler, muhabirler ve editörler değil. Robotlar da kendi haber merkezlerini kurdu.
Üstelik boş durmuyorlar.
Amerika’dan Kanada’ya, İngiltere'den İtalya'ya Avrupa’dan dünyanın farklı ülkelerine kadar yapay zekâyla çalışan haber merkezleri yaygınlaşıyor. Haber kaynaklarını tarıyor, bilgileri karşılaştırıyor, yazı yazıyor ve yayın hazırlıyorlar. Bazıları, bütün bunları haber merkezinde tek bir gazeteci bile olmadan yapıyor.
Amerika merkezli RuntimeWire bunun çarpıcı örneklerinden biri. Bir siber güvenlik konferansında ortaya çıkan önemli bir gelişmeyi, dünyanın büyük medya kuruluşlarından saatler önce haberleştirdi. İlk haber metni, sisteme bilgi aktarılmasından yaklaşık altı dakika sonra hazırdı.
Altı dakika!
Bir gazetecinin bazen yalnızca bir telefon görüşmesi yapmak için bile saatler harcadığını düşünün.
Oxford Üniversitesi ile Thomas Reuters Foundation destekli Reuters Institute'den Gretel Kahn yazdı. İtalya’da haber seçimini ve yazımını büyük ölçüde makinelere bırakan Redazione Zero var. Kanada’da Journal Métro ise rutin haberleri yapay zekâyla hazırlayıp kontrolünü bir gazeteciye yaptırıyor diye... Ayrıntılı haber yaptı... Belli başlı yapay zeka haber siteleriyle görüştü.
Yani mesele artık gelecekte ne olacağı değil. Bu değişim başladı bile.
Benim asıl dikkatimi çeken şu oldu!
Biz yıllarca haber peşinde koştuk. Kaynak aradık, telefonlar açtık, röportajlar yaptık, haber yetiştirmek için gecelerimizi gündüzümüze kattık. Şimdi aynı işi dakikalar içinde yapabilen sistemler ortaya çıkıyor.
Eskiden insan gücüyle yarışıyorduk!
Şimdi makine gücüyle yarışıyoruz.
Peki, gazetecilik bitecek mi?
Bence asıl soru bu değil.
Asıl soru, gazeteciliğin neye dönüşeceği.
Bir makine haber yazabilir.
Binlerce kaynağı tarayabilir.
Belgeleri karşılaştırabilir.
Bir toplantının kaydını çözebilir.
Ama gazetecilik sadece yazı yazmak değildir.
Bazen bir kapıyı çalıp cevap beklemektir.
Bazen herkesin sustuğu yerde soru sormaktır.
Bazen de kimsenin görmek istemediği bir gerçeği ortaya çıkarmaktır.
Yapay zekâdan yararlanmak başka gazeteciliği bütünüyle makinelere bırakmak başka.
Medya sahipleri bu teknolojiyi gazetecilerin elini güçlendirmek için de kullanabilir veya insanları işten çıkarıp maliyetleri düşürmek için de. Tercih onların. Ancak gazeteciliğin geleceğini yalnızca daha az insanla daha fazla haber üretme hesabına indirgemek! Mesleğin asıl değerini gözden kaçırmak olur.
Bir de okurun meselesi var.
Her gün yüzlerce haberin yayımlandığı bir dünyada insan kime inanacak?
Haberin arkasında kim var?
Yanlış bir bilgi yayımlandığında hesabı kim verecek?
İşte gazetecinin önemi burada ortaya çıkacak.
Londra'da yıllardır gazetecilik yapan biri olarak şunu söyleyebilirim.
Değişimden kaçamayız.
Yeni teknolojileri tanımak ve kullanmayı öğrenmek zorundayız. Ama ne olursa olsun, okurun güvenini kaybetmemeliyiz.
Çünkü haber üretmek kolaylaşabilir ama güven kazanmak hâlâ zor.
Rakiplerimiz artık sadece diğer gazeteler değil. Robotlar da kendi gazetelerini kurdu. Hem de yorulmadan, uyumadan, durmadan çalışıyorlar.
Rakibimiz Robotlar gazeteler değil!
Gazetecilik öldü mü?
Hayır. Ama bildiğimiz gazetecilik büyük bir sınavdan geçiyor.
Şimdi mesele şu...
Bu yeni dünyada kimin daha çok haber yazdığı değil....
Kimin gerçekten güvenilir gazetecilik yaptığı olacak
