Avrupa Türk-İslam Kültür Dernekleri Birliği (ATİB) olarak, 40. kuruluş yılı etkinliklerimiz kapsamında, Türkiye ile Almanya arasında imzalanan İşgücü Anlaşması’nın 65. yıl dönümü vesilesiyle 31 Ekim 2026 tarihinde Köln’deki genel merkezimizde “Almanya’ya Türk Göçünün 65. Yılı” başlıklı bir panel düzenledik.
“Geçmişten Geleceğe Birlikte” sloganıyla gerçekleştirilen programda, 1961 yılında başlayan Türk iş gücü göçünün tarihî, sosyal, kültürel ve ekonomik boyutları ele alındı. İlk kuşağın fedakârlıkları, sonraki nesillerin toplumsal mücadelesi, göçün aile yapısı üzerindeki etkileri, kültürel kimliğin korunması, ırkçılık ve ayrımcılıkla mücadele ile Avrupa’da yaşayan Türk toplumunun geleceği değerlendirildi.
ATİB Genel Başkan Yardımcısı Harun Kılıç’ın sunumuyla gerçekleştirilen program, ATİB Genel Merkez Din Görevlisi Nurettin Şentürk’ün Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başladı. Ardından Türkiye ve Almanya millî marşları okundu.
Açılış konuşmasını yapan ATİB Genel Başkanı Alipaşa Akbaş, Almanya’ya ilk gelen Türk işçilerinin karşılaştıkları zorluklara ve büyük fedakârlıklarına dikkat çekti. Göçün yalnızca ekonomik nedenlerle açıklanamayacağını vurgulayan Akbaş, 65 yıllık sürecin aynı zamanda sosyal ve kültürel bir dönüşümün hikâyesi olduğunu ifade etti.
Sivil toplum kuruluşlarının geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Akbaş, genç nesillere daha fazla sorumluluk verilmesinin önemine değindi. Almanya ve Avrupa’da yaşanan ırkçılık ve ayrımcılık sorunlarına da dikkat çeken Akbaş, bu sorunlarla mücadelede birlik, beraberlik ve dayanışmanın önemini vurgulayarak ortak hareket edilmesi çağrısında bulundu.
Gazeteci Muhsin Ceylan’ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen panelde gazeteci Ali Kılıçarslan, İstinye Üniversitesi Kamu Diplomasisi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Osman Can Ünver, psikolog Emrullah Köksal, sosyolog ve yazar Sahra Şahin, araştırmacı-yazar Yunus Ulusoy ve gazeteci Hüseyin Dönmez konuşmacı olarak yer aldı.
Panelde, Almanya’ya Türk göçünün tarihsel gelişimi, ilk kuşağın yaşam ve çalışma koşulları, göçün toplumsal ve manevi boyutları, aile yapısı üzerindeki etkileri ve Avrupa’daki Türk toplumunun geçirdiği değişim ele alındı.
Türk göçünün istatistikler ve tarihsel süreç içerisindeki gelişimi değerlendirilirken, bu hareketliliğin sıradan bir iş gücü göçünün ötesinde taşıdığı toplumsal anlam üzerinde duruldu. Göçün dinî ve manevi boyutları ile aile bağlarının korunmasının önemi de panelin konuları arasında yer aldı.
Avrupa’da yaşayan Türk toplumunun kendi kimliğiyle toplumsal hayatta varlığını sürdürmesi, ırkçılık ve ayrımcılıkla mücadele eden kurumlarla iş birliğinin güçlendirilmesi ve toplumsal dayanışmanın geliştirilmesi konuları da değerlendirildi.
ATİB’in 40. kuruluş yılı etkinlikleri kapsamında düzenlenen panel, Almanya’ya Türk göçünün 65 yıllık tarihini hatırlamanın yanı sıra Avrupa’daki Türk toplumunun bugünü ve geleceği üzerine değerlendirmelerde bulunulmasına imkân sağladı.
Geçmişten gelen tecrübelerin yeni nesillere aktarılması, kültürel kimliğin korunması, aile ve toplum bağlarının güçlendirilmesi, gençlerin sivil toplum çalışmalarında daha fazla sorumluluk üstlenmesi ve ırkçılıkla mücadelede ortak hareket edilmesi, geleceğe yönelik önemli başlıklar olarak öne çıktı.
Çünkü 65 yıllık göç hikâyemiz; geride bırakılan ailelerin özlemi, fabrikalarda ve madenlerde dökülen alın teri, karşılaşılan zorluklar, kurulan yuvalar ve gelecek kuşaklara bırakılan ortak bir mirastır.
ATİB olarak, 40 yıllık kurumsal birikimimizle geçmişin tecrübelerini geleceğin sorumluluklarıyla buluşturmaya, Avrupa’da yaşayan Türk toplumunun birlik ve dayanışmasını güçlendirmeye ve ortak hafızamızı gelecek nesillere aktarmaya yönelik çalışmalarımızı sürdürüyoruz.
Panelimize katkı sunan tüm konuşmacılarımıza, moderatörümüz Muhsin Ceylan’a ve programımıza katılan misafirlerimize teşekkür ediyoruz.
Avrupa Türk-İslam Kültür Dernekleri Birliği (ATİB)
