Mahir ALAN-Selim KAYA/ADIYAMAN, (DHA)- İÇİŞLERİ Bakanı Ali Yerlikaya, 'Böylesine büyük bir felakete karşı yapamazsınız denilenlerin yapıldığı, başaramazsınız denilenlerin başarıldığı dünyanın en büyük konut seferberliğinde, tarihte eşi benzeri görülmemiş bir başarıya imza attık' dedi.
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin 3'üncü yıl dönümünde Adıyaman'a gelen İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya değerlendirme toplantısına katıldı. Toplantıda Yerlikaya'nın yanı sıra Adıyaman Valisi Osman Varol, Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Ali Çardakçı, Emniyet Genel Müdürü Mahmut Demirtaş, Milletvekilleri Resul Kurt, İshak Şan, Mustafa Alkayış ve Hüseyin Özhan ve il protokolü yer aldı. Toplantıda konuşan Bakan Yerlikaya, 'Türkiye, aynı anda hem kendi imkânlarını seferber etti, hem dünyanın vicdanına çağrıda bulundu. Cumhurbaşkanımızın talimatlarıyla, felaketin yaşandığı her ile koordinasyonu sağlamak üzere Bakanlarımız görevlendirildi. Her ilde devlet adına bir irade, bir sorumluluk, bir takip mekanizması tesis edildi. Saat 05.45'te, valilerimizin deprem bölgesine gitmeleri talimatı verildi. Mevcut yöneticilerimizi desteklemek için ivedi şekilde 708 mülki idare amirimiz deprem bölgesine intikal etti. Yine aynı dakikalarda, bölgeye arama kurtarma personelleri ile birlikte AFAD gönüllüleri ve iş makineleri sevk edilmeye başlandı. Saat 07.57'de İzmir Adnan Menderes Havalimanı'ndan kalkan uçaklar; Adana Havalimanı'na arama kurtarma personeliyle, ağır tonajlı arama kurtarma araçlarını ulaştırmak için havalandı. Türkiye, her şehrinden deprem bölgesine bir umut köprüsü kurdu. Saat 11.25'te, deprem bölgelerinde ilk bireysel çadırlar kuruldu. Ve birinci depremden 9 saat sonra, saat 13.24'te Kahramanmaraş Elbistan merkezli 7.6 büyüklüğündeki ikinci deprem meydana geldi. Bu yıkıcı sarsıntıdan sonra da hem arama kurtarma çalışmalarımız hem yardımların sevkiyatı aralıksız sürdü. Bir can daha, bir nefes daha, bir umut daha' dedi.
14 MİLYON VATANDAŞ ETKİLENDİ
Depremde, 120 bin kilometrekarelik alanda 14 milyon vatandaşın etkilendiğini belirten Bakan Yerlikaya, '6 Şubat'ta milletçe asrın felaketini yaşadık. 120 bin kilometrekarelik alanda 14 milyon vatandaşımızı doğrudan etkileyen depremler; 11 il, 124 ilçe, 6 bin 929 köy ve mahallede ağır yıkımlara neden oldu. Bu depremlerde 53 bin 697 canımızı yitirdik. 107 bin 213 vatandaşımız yaralandı. Maalesef, Adıyaman'ımızda 8 bin 566 kardeşimiz hayatını kaybetti, 17 bin 499 kardeşimiz yaralandı. 6 Şubat tarihinden bugüne; her birimizin yüreğinde derin bir acı var. Öpmeye kıyamadığımız yavrularımızı toprağa verdik. Hayır duasını beklediğimiz, analarımızı, babalarımızı Rahmet-i Rahman'a uğurladık. Yaşanan bu büyük acı, sadece Adıyaman'ın, Kahramanmaraş'ın, Hatay'ın acısı olarak kalmadı. Bu acı, 86 milyonun ortak acısı oldu. İşte o güçle enkaz başında omuz omuza verdik. İşte o güçle bir lokmayı bölüştük. İşte o güçle yeniden dedik, diriliş dedik, kalkacağız dedik. Afetin ikinci gününde Hatay'a intikal eden Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan, sahada yürütülen çalışmaları yerinde takip ederek, toparlanma iradesini açık biçimde ortaya koydu. Depremler sonrası maalesef 39 bin 561 bina yıkılmıştı. Bu binaların tamamında arama yapıldı. İçinde yaşam olduğu belirlenen 26 bin 32 binada arama-kurtarma faaliyeti yürütüldü. Bölgede müdahale çalışmaları kapsamında 11 bin 488'i uluslararası, 35 bin 250'si arama kurtarma, 142 bini güvenlik personeli olmak üzere toplam 650 bin personel görev yaptı. Ayrıca 20 bin araç ve iş makinesi, 141 helikopter, 182 uçak ve 23 gemi görevlendirildi. Uçak ve helikopterlerimiz toplam 17 bin 500 sorti yaptı. Bölgeye 1 milyon çadır sevk edildi. Bunların bir kısmı bireysel dağıtıldı. 350 çadır kent alanında 645 bin çadır kurularak 2,5 milyon afetzedemize geçici barınma imkânı sağlandı. Tüm bunlar yapılırken depremden etkilenen ve yakınlarının yanına gitmek isteyen 3 milyon 549 bin afetzedemizin tahliyesi sağlandı. Yollar açıldı, köprüler kuruldu, ulaşım hatları yeniden işletildi. Bir canın daha güvenle taşınması için bütün imkânlar harekete geçirildi. Ardından altyapısı ve sosyal donatılarıyla geçici yaşam alanlarının niteliğini yükselten AFAD konteyner kentlerini kurduk'' diye konuştu
TARİHİN EN BÜYÜK NAKDİ YARDIMI HAYATA GEÇTİ
Yerlikaya, konteyner kentlerde 707 bin vatandaşı misafir ettiklerini belirterek, '11 ilimizde oluşturduğumuz 428 AFAD konteyner kentte 707 bin afetzedemizi misafir ettik. Barınma ihtiyacını karşılamada, kira destekleriyle dünyada eşi az görülen bir kaynak tahsisi yaptık. Toplam 351 bin 516 haneye, 43,5 milyar TL'yi aşan kira yardımı sağladık. Konteyner kentlerde sosyal yardıma ihtiyaç duyan vatandaşlarımızın mutfak ihtiyaçları için hayata geçirdiğimiz Esen Kart sistemiyle 72 bin 749 kart sahibine 4,9 milyar TL'nin üzerinde bakiye yükledik. AFAD koordinasyonunda, Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı nakdi destek programlarını hayata geçirdik. Bu kapsamda 1 milyon 995 bin 978 haneye 10 bin TL destek ödemesi ulaştırdık. 568 bin 624 haneye 15 bin TL taşınma yardımını sağladık. Depremde yakınlarını kaybeden vatandaşlarımız için 100'er bin TL'lik ödemeleri gerçekleştirdik. Tahliye sürecini kolaylaştırmak amacıyla 57 milyon TL'yi aşkın tahliye destek ödemesini afetzedelerimize ulaştırdık. AFAD bağış hesaplarında, Türkiye Tek Yürek, Kira Yardımı, AFAD Market, Zekat Kampanyası, Deprem Kampanyalarında toplam 146 milyar 928 milyon TL bağış toplandı; depremzedelerimizin ihtiyaçları kapsamında 137 milyar 593 milyon TL harcandı. Deprem bölgesinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen hasar tespit çalışmaları kapsamında; 2 milyon 301 bin 688 bina ve 6 milyon 168 bin 281 bağımsız bölümde hasar tespiti yapıldı. Acil, ağır, yıkık ve orta hasarlı 292 bin 423 bina ve 764 bin 885 bağımsız bölüm tespit edildi. Acil yıkılacak ve yıkık binaların enkazları, 68 günde tamamen kaldırıldı. Yıkımı yapılacak ağır hasarlı bina sayısı 198 bin 205 olup, bugüne kadar 187 bin 361 ağır hasarlı bina enkazı kaldırıldı' ifadelerini kullandı.
'YAPILAMAZ DENİLENİ YAPTIK'
Bakan Yerlikaya, hak sahipliği sürecinde 120 milyon talebin ilgili komisyonlar tarafından incelendiğini belirterek konuşmasını şöyle sürdürdü:
'İyileştirme operasyonumuz kapsamında, en hayati çalışmalarımızın başında deprem konutlarının inşası geliyordu. Bu amaçla ilk olarak, 18 il, 179 ilçe, 8 bin 474 mahalle, 2 bin 472 köyümüz için 30 Mayıs 2023 tarihinde başlayan hak sahipliği süreci; ek süreler dahil 90 günlük yasal sürelerin verilmesiyle tamamlandı. Hak sahipliği sürecinde 120 milyon talep, ilgili komisyonlar tarafından incelendi, 110 bin komisyon kararı alındı. 18 ilimiz için 410 bin 118 hak sahibi belirlendi. Böylesine büyük bir felakete karşı yapamazsınız denilenlerin yapıldığı, başaramazsınız denilenlerin başarıldığı dünyanın en büyük konut seferberliğinde, tarihte eşi benzeri görülmemiş bir başarıya imza attık. Hamdolsun, Rabb'im bizlere bugünü gösterdi. Peki biz bu sözleri kimlere güvenerek söyledik? Dilinden duasını, gönlünden desteğini eksik etmeyen aziz milletimize güvenerek söyledik. Adıyamanlı kardeşlerimizin ferasetine güvenerek söyledik. 2200 yıllık devlet aklımıza, devlet geleneğimize ve onun kudretine güvenerek söyledik. Ve Cumhurbaşkanımızın güçlü liderliğine ve sarsılmaz iradesine güvenerek söyledik. Çünkü biliyorduk, bu topraklarda umutsuzluğa yer yok. Bu toprakların mayasında diriliş vardır. Bu milletin yüreğinde iman vardır, umut vardır, dayanışma vardır. 6 Şubat sonrası sadece enkaz kaldırmadık, sadece konut yapmadık, Kurumsal kapasitemizi de büyüttük. Hazırlık gücümüzü artırdık. Risk azaltma adımlarımızı hızlandırdık' dedi.