banner43

Türkiye'de son 90 yılda kaç kişi heyelan nedeniyle hayatını kaybetti ?

Türkiye'de doğal afet kaynaklı kayıplar arasında depremden sonra en fazla ölüme neden olan heyelan, İTÜ Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü bünyesindeki araştırmaya konu oldu

YAŞAM 24.01.2021, 11:40 24.01.2021, 12:40
17
Türkiye'de son 90 yılda kaç kişi heyelan nedeniyle hayatını kaybetti ?

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü bünyesindeki bir araştırmada, Türkiye'de son 90 yılda 389 ölümlü heyelanda 1343 kişinin hayatını kaybettiği belirlendi.Öğretim Üyesi Doç. Dr. Tolga Görüm ve doktora öğrencisi Seçkin Fidan tarafından Türkiye'deki ölümcül heyelan olaylarının tespit edilmesi için 2017'de çalışma başlatıldı.Görüm ve Fidan, 1929'dan 2019'a kadar ülkedeki ölümlü heyelanları di­jital ve yazılı medya kaynaklarından inceledi.

Yaklaşık 3 yıl süren çalışma sonucunda İTÜ bünyesinde Türkiye'de meydana gelen ölümlü heyelan olaylarını içeren bir veri tabanı oluşturuldu.

Türkiye Ölümcül Heyelan Veri Tabanı'na (FATALDOT) göre, Türkiye'de her yıl ortalama 4 ölümlü heyelan gerçekleşirken ortalama 15 kişi hayatını kaybetti. Heyelanların Türkiye’de doğal afet kaynaklı kayıplar arasında depremden sonra en fazla ölüme neden olan afet türü olarak ikinci sırada yer aldığı belirlendi. Son 20 yılda ölümcül heyelan ortalaması 12,2’ye, ölüm ortalaması ise 23,6’ya yükseldi.

Araştırmaya göre, Türkiye'de 81 ilin 67’sinde ölümlü heyelan olayı yaşandı. Ölümlü heyelanlarda 38 olay, 336 ölüm ile Trabzon, 30 olay, 191 ölüm ile Rize, 58 olay, 85 ölüm ile İstanbul'un hem olay hem de ölüm frekansının en yüksek olduğu iller olduğu tespit edildi.

Türkiye'de en yüksek ölümlü heyelan vakası ise 1929'da Trabzon ile Rize sınırında yaşandı. Toplam 19 köyü etkileyen afette 148 kişinin hayatını kaybettiği kayıtlara yansıdı. 1995 yılında Isparta'nın Senirkent ilçesindeki moloz akması olayında da 74 kişi hayatını kaybetti.

Araştırmayla ilgili açıklamalarda bulunan Doç. Dr. Görüm, Türkiye'de her yıl onlarca kişinin ölümüne neden olan çok sayıda heyelan meydana geldiğini söyledi.

Türkiye'de heyelanların ele alınması ve ölümlerin kaydedilmesinin ihmal edildiğini belirten Görüm, "Bu kapsamda 'Türkiye Ölümcül Heyelan Veri Tabanı' çalışmasına 2017 yılında yüksek lisans öğrencim olan Seçkin Fidan ile başladık. Çalışmadaki amacımız geçmişten günümüze heyelana bağlı ölümleri incelemekti." dedi.

Görüm, heyelanların depremden sonra meydana gelen ölümlü doğal afetlerde ikinci sırada olduğuna dikkati çekti.

1929 ile 2019 yılları arasındaki 90 yıllık dönemi Cumhurbaşkanlığı arşivleri, gazeteler ve AFAD raporlarından araştırdıklarını ifade eden Görüm, şöyle devam etti:

"Verilerde de heyelanların hangi bölgede, hangi nedenlere bağlı olarak dağıldıklarını ortaya koyduk. Türkiye’deki ölümlü heyelanlar Doğu Karadeniz Bölümü ve İstanbul çevresi olmak üzere iki bölgede yoğunlaşmaktadır. Genel olarak, Doğu Karadeniz Bölümü’nde doğal faktörlerle tetiklenen ölümlü heyelanlar yoğunluk gösterirken, İstanbul ve çevresinde ise antropojenik faktörlerle tetiklenen ölümlü heyelan olayları yoğunluk göstermektedir. Ayrıca ölümlerdeki artış nüfus artışına bağlı da paralellikte gösteriyor. Günümüze yaklaştıkça artan nüfus aynı zamanda ölüm oranlarını da artırıyor. Araştırmada Türkiye'de son 90 yılda 389 ölümlü heyelanda 1343 kişinin hayatını kaybettiği tespit ettik. Bu heyelanlardan 883 kişinin ölümüyle sonuçlanan 147 olay doğal faktörlerle (yağış, kar erimesi gibi hidrometeorolojik koşullar), 301 kişinin ölümüyle sonuçlanan 197 ölümlü heyelan olayı ise antropojenik faktörlerle (inşaat ve altyapı çalışmaları) tetiklenmiştir. 159 kişinin ölümüyle sonuçlanan 45 olayın ise tetikleyici faktörü tespit edilememiştir."

Doğal faktörlerle tetiklenen ölümlü heyelan olaylarının yüzde 65'inin Karadeniz Bölgesi'nde yaşandığını kaydeden Görüm, "Antropojenik faktörlerle tetiklenen vakalarda 1-2 kişi hayatını kaybederken hidrometeorolojik koşulların daha büyük alanları etkilemesi nedeniyle vaka başına 3-4 kişinin hayatını kaybettiğini tespit ettik." dedi.

- "Son 20 yılda heyelan olayları 2 kat arttı"

Son 20 yılda heyelanların iki kat arttığını anlatan Görüm, ortalama ölümlerin de heyelan sayısıyla orantılı arttığını bildirdi.

Görüm, Türkiye'de heyelan riskinin en fazla olduğu bölgenin Doğu Karadeniz, en az riskin olduğu yerin ise İç Anadolu Bölgesi olduğunu dile getirdi.

Heyelanların artmasının en önemli nedeninin nüfus ve değişen iklim koşulları olduğunu vurgulayan Görüm, şu bilgileri verdi:

"Karadeniz Bölgesi'ndeki ölümlü heyelanların çoğu yaz döneminde gerçekleşmiş. Bu da bize yaz döneminde Karadeniz'e düşen yağışının çok daha ekstrem bir yağış karakteristiğine sahip olduğunu gösteriyor. Çok ani şekilde yüksek miktarda yağış düştüğü için bu da topraktaki boşluk suyu basıncını artırıyor ve birçok ölümlü vakaya neden oluyor. Mesela Batı Karadeniz'de, Türkiye'de heyelan olma olasılığının en yüksek olduğu yerlerden birisi olmasına rağmen ölüm sayısı düşük. Doğu Karadeniz'de heyelan ve ölüm olaylarının yüksek olmasının nedeni dağınık yerleşme tipi, özellikle çay plantasyonu ve bu alanlara ulaşmak için yapılmış çok yoğun yol ağlarıdır. Bu durum ölümleri daha da arttırmış."

Görüm, FATALDOT'un yakın zamanda "Web Tabanlı Coğrafi Bilgi Sistemleri" ortamında paylaşıma açılacağını, herkesin bu verilerden faydalanabileceğini sözlerine ekledi.İSTANBUL (AA) - HİKMET FARUK BAŞER -

Yorumlar (0)
12°
açık
banner28
Namaz Vakti 27 Şubat 2021
İmsak 06:10
Güneş 07:35
Öğle 13:22
İkindi 16:27
Akşam 18:59
Yatsı 20:18
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Konyaspor 25 31
12. Sivasspor 24 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. İstanbulspor 23 43
4. Altınordu 23 41
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 23 31
11. Ümraniye 23 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 25 32
9. Athletic Bilbao 24 30
10. Granada 24 30
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 24 19
banner27
Günün Karikatürü Tümü
banner35

Gelişmelerden Haberdar Olun

@