banner43

Özel analiz, Fransa’da Müslüman kadınlar toplumsal hayattan silinmenin eşiğinde

Toplumda aktif olarak rol almazken görmezden gelinen, banliyölere, şehir kültürünün, sosyoekonomik politikaların dışına itilen göçmenler, toplumda aktif ve kendine yeten bir öznellik kazandığında ise bu sefer dikkatlerin üstlerine yöneliyor

YAŞAM 05.10.2020, 11:53 05.10.2020, 12:40
47
Özel analiz, Fransa’da Müslüman kadınlar toplumsal hayattan silinmenin eşiğinde

17 Eylül’de Fransa meclisinde milletvekilleri ve öğrenci sendikaları arasında yapılan görüşmeye, 2018’de Fransa’da Ulusal Öğrenci Birliği temsilciliğine seçilen ilk başörtülü öğrenci olan Maryam Pougetoux’un katılması, bulduğu her fırsatta İslamofobik tutumun dozunu artıran Fransız kamuoyunda yeniden infiale yol açtı. Kendisini feminist olarak addeden iktidar partisi milletvekili Anne-Christine Lang ile Cumhuriyetçi Parti milletvekilleri oturumu terk ederken, Pougetoux’yu ayrımcılık yaparak laiklik ilkesine aykırı davranmakla suçladı. Hem mağdur edilip hem de ortadaki suçun faili olarak damgalanan Pougetoux’nun mecliste bir istişare toplantısında görülmesi bile, İslam alerjisinin önce milletvekilleri arasında, sonra da bütün Fransa sathında yayılmasına yetti. Kendilerini “cumhuriyeti korumaya” adadığını söyleyen milletvekilleri Maryam’a bakarak şu soruyu soruyordu: “Sırada burka mı var?”

Maryam Pougetoux iki yıl önce sendika temsilciğine seçildiğinde de dönemin içişleri bakanı durumu bir skandal olarak nitelemiş, Charlie Hebdo dergisi de öğrenciyi ve başörtüsünü aşağılayan bir kapakla çıkmıştı. Herhangi bir siyasal partinin desteğini alamayan genç öğrenci, toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadın hakları konularında, alelade konuşmanın geçer akçe olduğu ülke konjonktüründe kendisine hatırı sayılır bir destek bulamamış, toplumsal bir fişlemeye maruz kalarak yalnız bırakılmıştı.

Fransa’da geçen yıl gerçekleşen İslamofobik saldırıların yüzde 70’inin Müslüman kadınlara yöneldiği göz önünde bulundurulduğunda, Maryam Pougetoux’nun uğradığı bu linçin pek de şaşırtıcı olmadığı anlaşılabilir. Fakat gerçekleşen son olay, yasal bir şekilde seçilmiş, mecliste bulunup milletvekillerine öğrencilerin sorunlarını anlatmak uhdesini kuşanan bir öğrencinin görmezden gelinmesi ve daha da ileri gidilerek onun Fransa siyasal ve toplumsal hayatı için bir tehlike arz ettiğinin altının çizilmesi, Fransa’da Müslüman olmanın ne kadar zor olduğunu gösterirken, başörtülü Müslüman kadın olmanın ise kişiyi toplumsal hayattan ve kamusal alandan tamamıyla silinmek tehlikesiyle karşı karşıya getirdiğini de gösterdi.

Bir yandan, İslam’ı “cumhuriyet değerleri içinde eritmeyi”, anayasada geçen tabirle “asimile etmeyi” öngören ve bunu da “İslam’ın varlığına karşı değiliz” ambalajı içinde “Fransa İslam’ı” projesiyle duyuran Fransız hükümeti, esasında dinini gündelik hayatın en doğal ve rutin pratikleriyle yaşamaya çalışan Müslümanların varlığına dahi karşı olduğunu, tüm siyasetini ve kamuoyunu bu metotla şekillendirdiği bir kez daha açık etti.

2019 yılı, Fransa’da başörtüsü mücadelesinin başlamasının 30. yılıydı. 1989 yılında Creil’de, lisede okuyan iki başörtülü öğrenci öğretmenleri tarafından “laiklik ilkesine muhalefet” gerekçesiyle dersten atılmış ve Fransa, nihayetinde başörtülü Müslümanların da toplumlarında faal birer özne olarak yer alabileceğini görmüştü. Bu dönemde okulu haklı gören mahkeme kararı Danıştay tarafından bozulsa da, geçen 30 yıl Müslüman kadınların omzundaki yükü sürekli olarak artırdı. 1989 tarihinde esasında, toplumsal hayatta tartışılmayan, “gelip geçici göçmen azınlıklar” olarak görülen Müslümanların, Fransa’da kalıcı olduğunun anlaşıldığı tarihti. Ucuz işgücünden yararlanılan göçmen işçilerin çocukları ve torunları artık toplumsal alana nüfuz ediyor, okullarda okuyor, iş hayatına kendi kimlikleriyle atılmak istiyordu. İktisadi açıdan yararlı olan pasif göçmen topluluklar, ilk kez Fransız toplumunun tam ortasında kendilerini bir kimlik sorunu olarak gösterdiler. Yabancı düşmanlığı ve artan İslamofobik söylemle, bu kimlik sorunu da sürekli kaşınan ve her bir yandan atılan bombaların hep Müslümanların, bilhassa Müslüman kadınların kucağında patladığı bir zemine evrildi.

Sadece son yıllarda devlet marifetiyle sürekli manipüle edilen İslamofobik anlayışın, Müslüman kadınlara yönelik tutumlarına bakmak bile, atmosferin nereye doğru gittiğini görmek için yeterli olacaktır. 2004 yılında ilk ve orta dereceli okullarda başörtüsü takmak yasaklanırken, 2013 yılında özel sektörde çalışan başörtülü kadınların iş güvenliği gerekçesiyle işten atılmaları Yargıtay kararıyla kolaylaştırıldı. 2016 yılından itibaren, halka açık plaj ve havuzlara “burkini” (haşema) ile girmek yasaklandı, pek çok başörtülü kadın kamu hizmeti alırken kıyafetlerinden dolayı hakarete veyahut ayrımcılığa maruz bırakıldı ya da özel sektörde ayyuka çıkmış ayrımcı tutumla işsizliğe mahkûm edildi. Tüm bu sınavlardan sıyrılabilen başörtülü kadınları bekleyen şey ise 2019 yılında alınan ve akıllara durgunluk veren bir karar oldu: Başörtü takan velilerin, çocuklarının okul gezilerine, müsamerelere ve veli faaliyetlerine katılmaları, bir güven ortamı oluşturulması ve dinsel simgelerin kamusal alanda görünmemesi gerekliliği öne sürülerek yasaklandı. Yani, kamusal alandaki tüm ayrımcılıkları sindirmeyi göze alan, kendi kimliğiyle sıradan bir yaşam sürme ısrarını sessizce sürdürmeye itilen kadınların önüne yepyeni bir ayrımcılık pratiği çıkarıldı.

Toplumda aktif olarak rol almazken görmezden gelinen, banliyölere, şehir kültürünün, sosyoekonomik politikaların dışına itilen göçmenler, toplumda aktif ve kendine yeten bir öznellik kazandığında ise bu sefer dikkatlerin üstlerine yöneldiği, tüm rutinlerinin “cumhuriyet değerleri” kisvesi altında peşin hükümlü bir incelemeye maruz bırakıldılar ve bunların sonucunda da toplumdan silinmesi gereken yabancılara dönüştürüldüler.

Bu noktada, Fransa’da İslam’ın görünür hale gelişinin en öndeki müsebbibi olan başörtülü kadınlar da devletin onları yabancılaştıran bu toplumsal müdahalelerinin ilk kurbanı oluyorlar. Başörtülü kadınların toplumsal alanlarının sürgit daraltıldığı bu durumun içinde, “Sırada burka mı var?” diyerek Pougetoux’nun varlığını dahi reddeden Fransız milletvekillerine, Müslüman kadınların temel hak ve özgürlüklerinin sırasının ne zaman geleceğini sormanın zamanı geldi de geçiyor.

İSTANBUL (AA) -ORKUN ELMACIGİL-

Yorumlar (0)
açık
banner28
Namaz Vakti 12 Nisan 2021
İmsak 04:52
Güneş 06:23
Öğle 13:10
İkindi 16:51
Akşam 19:47
Yatsı 21:12
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 32 63
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Gaziantep FK 31 50
6. Alanyaspor 32 49
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 32 35
16. Malatyaspor 31 33
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 31 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 29 60
2. Samsunspor 29 57
3. Adana Demirspor 29 55
4. Altay 29 53
5. Altınordu 29 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 29 49
8. Ümraniye 29 41
9. Tuzlaspor 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 29 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 29 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 29 47
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 30 36
15. Burnley 31 33
16. Brighton 30 32
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 30 21
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 29 58
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 29 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23
banner27
Günün Karikatürü Tümü
banner35

Gelişmelerden Haberdar Olun

@