Kanser teşhisinde maliyet 20 kat düşecek

CERN'de gerçekleştirilen projenin çok küçük bir versiyonu olan 'Türk Dairesel Parçacık Hızlandırıcısı' Özyeğin Üniversitesi'nde görev yapan fizikçiler tarafından hayata geçirilecek.

SAĞLIK 03.12.2019, 16:34
13
Kanser teşhisinde maliyet 20 kat düşecek

Dünyanın en büyük parçacık fiziği araştırma laboratuvarı CERN'de gerçekleştirilen projenin çok küçük bir versiyonu olan 'Türk Dairesel Parçacık Hızlandırıcısı' Özyeğin Üniversitesi'nde görev yapan fizikçiler tarafından hayata geçirilecek. Kanser teşhisinin maliyetini büyük oranda düşürmesi hedeflenen projede sona gelindi. İki Türk fizikçi Dr. Öğr. Üyesi Alper Hayreter ve Dr. Öğr. Üyesi Bora Işıldak tarafından 2017 yılından bu yana gerçekleştirilen çalışmalar 6 ay içinde sona erecek. Şu an prototip aşamasında olan 'Türk Dairesel Parçacık Hızlandırıcısı' Türkiye Atom Enerjisi Kurumu tarafından lisans alındıktan sonra kullanılabilecek. Kanser teşhisinde büyük önem taşıyan PET (Pozitron Emisyon Tomografisi) taramalarında kullanılan radyoizotoplar yaklaşık 20 kat daha az maliyetle Türkiye'de üretilebilecek.

"TÜRKİYE EKONOMİSİNE KATKI SAĞLAYACAK"

Parçacık hızlandırıcılarının nükleer araştırmalar, uzay araştırmaları ve en son olarak da nükleer tıpta uygulamalı olarak kullanıldığını belirten  Dr. Öğr. Üyesi Alper Hayreter, projenin sağlık alanındaki önemini şöyle anlattı:

"Sağlık alanındaki uygulaması nükleer tıpta karşımıza çıkıyor. Kanser teşhis ve tanısında en temel unsurlardan bir tanesi diyebiliriz. Kanser teşhisi için en yaygın metotlardan birisi PET taramasıdır. Bu taramada hastalara bir ilaç enjekte edilir. Bu ilaç düşük dozda radyoaktivesi olan bir ilaçtır. Bu radyoaktif ilaçlar sadece bu cihazlarla üretilebiliyor. Aslında bu cihazlar kanser teşhisinde en çok kullanılan uygulamanın bir unsurudur. Türkiye'de bu cihazlar mevcut. Fakat yeterli sayıda değiller. Çünkü maliyetleri çok yüksek ve pahalı. Bunu yurt dışından belli firmalar Türkiye'ye getiriyor. Biz bunları yüksek meblağlar ile satın almak zorunda kalıyoruz. Bizim amacımız bu cihazların üretimini Türkiye'de gerçekleştirip yurt dışına verdiğimiz onlarca parayı Türkiye'de tutmak. Türkiye'ye ekonomik anlamda bir katkıda bulunmak. 10 ila 20 milyon dolar arasında bir meblağdan bahsediyoruz. Bu cihazları Türkiye'de ürettiğimiz takdirde hem maliyetleri düşmüş olacak hem de bu cihazlarla üretilen ilaçların maliyetleri düşecek ve dolayısıyla bu ilaçlara erişim kolaylaşacak."

"BİR SENE İÇERİSİNDE TİCARİ ÜRÜN OLABİLECEK"

Projenin prototip aşamasında olduğunu ve gerekli maddi kaynaklar sağlandıktan sonra 6 ay içinde tamamlanacağını ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Alper Hayreter, "Prototip bittikten sonra bunun Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) tarafından lisanslandırılması, gerekli izinlerin alınması ve operasyonel hale gelmesi için belli aşamaların geçilmesi gerekiyor. Prototipi çalıştırdıktan sonra sadece enerjisini yükseltmek için belli yükseltme çalışmaları yapılacak. Gerekli kaynak sağlandıktan sonra bir veya iki sene içerisinde ticari bir ürün çıkarılması hedefleniyor. Bu tür cihazların üretiminde patlama olacak mı? Radyasyon sızıntıları olacak mı? gibi soruları sıkça duyuyoruz. Prototip aşamasında zaten hiçbir tehlikesi yok. Ticari kullanım aşamasına gelindiğinde de TAEK tarafından belirlenen radyasyon güvenliği şartlarının sağlanmış olması, cihazların yerleştirileceği binaların belli yapısal özelliklerinin olması gerekiyor. Bu mevzuatlara uyulduğunda hiçbir tehlikesinin olmadığını söyleyebilirim" dedi.

"ERKEN TEŞHİS HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR"

Türkiye'de kanser teşhisinde bazı sorunların yaşandığını da dile getiren Dr. Öğr. Üyesi Hayreter, erken teşhisin önemine dikkat çekerek, "Dünya Sağlık Örgütü kanser haritaları çiziyor. O haritalara baktığınızda gelişmiş ülkelerde çok yüksek oranda kanser oranları görünüyor. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde ise bu sayılar çok daha düşük. Aslında o haritaları doğru okuduğunuzda bizim gibi ülkelerde erken teşhisin çok kısıtlı olduğunu görürsünüz. Gelişmiş ülkelerde erken teşhis imkanları çok yaygın ve erişilebilir olduğu için kanser vakaları erkenden teşhis edilip gerekli tedaviler uygulanabiliyor. Erken teşhis kısıtlı olduğunda birçok hasta kanser olduğunu öğrenmeden hayatını kaybediyor. Kanserin en etkili tedavisi erken teşhis. Bu da PET taraması gibi uygulamalarla mümkün" diye konuştu.

"HER NOKTASINI KENDİMİZ TASARLADIK"

Dr. Öğr. Üyesi Bora Işıldak ise 2 yılı aşkın süredir gerçekleştirdikleri çalışmaların büyük bir özveriyle sona gelmiş olmasından dolayı mutlu olduğunu dile getirdi. Uzun yıllardır CERN'de çalışmalar yaptıklarını anlatan Dr. Öğr. Üyesi Işıldak, "Alper Hocamla birlikte yüksek enerjili deneysel parçacık fiziği ile uğraşıyoruz. Uzun yıllardan beri CERN'e gidip geliyoruz. Çalışmalarımıza en basitinden başladık. Bu parçacık hızlandırıcının teknolojisi 100 yıl önce bulunmuş. Bütün süreci kendimiz tasarladık ve geliştirdik. Her noktasını kendimiz yapmak zorunda kaldık. Çok basit gibi görünse de işin mutfağına girdiğimizde zorluğunu anladık. Bu küçük bir parçacık hızlandırıcısı. Manyetik alanı sağlayan elektromıktanısı, soğutma sistemini, vakum odasını yaptık, testlerini gerçekleştirdik. Şimdi tasarladığımız RF güç kaynağını takmamız gerekiyor. O bu cihazın kalbi. Onunla ilgili de tasarım çalışmalarımız bitti. Kaynak bulduğumuzda o parçayı Ankara'da ürettirip demet testi çalışmalarına başlayacağız" dedi. 

Yorumlar (0)
10°
kapalı
banner14
banner28
Namaz Vakti 08 Aralık 2019
İmsak 06:38
Güneş 08:10
Öğle 13:01
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 14 30
2. Trabzonspor 14 26
3. Başakşehir 14 26
4. Fenerbahçe 14 25
5. Beşiktaş 13 24
6. Galatasaray 14 23
7. Alanyaspor 14 22
8. Göztepe 14 20
9. Malatyaspor 14 20
10. Denizlispor 14 18
11. Çaykur Rizespor 13 17
12. Gaziantep FK 14 17
13. Gençlerbirliği 14 14
14. Konyaspor 14 14
15. Kasımpaşa 13 12
16. Antalyaspor 14 12
17. Ankaragücü 14 9
18. Kayserispor 13 7
Takımlar O P
1. Hatayspor 14 30
2. Akhisar Bld.Spor 14 25
3. Erzurum BB 13 24
4. Bursaspor 14 23
5. Ümraniye 14 22
6. Keçiörengücü 13 21
7. Menemen Belediyespor 13 21
8. Fatih Karagümrük 14 20
9. Balıkesirspor 14 19
10. Giresunspor 14 19
11. Altay 14 17
12. Adana Demirspor 13 15
13. İstanbulspor 14 15
14. Altınordu 14 13
15. Osmanlıspor 14 11
16. Boluspor 14 11
17. Adanaspor 14 9
18. Eskişehirspor 14 5
Takımlar O P
1. Liverpool 16 46
2. Leicester City 16 38
3. Man City 16 32
4. Chelsea 16 29
5. M. United 16 24
6. Tottenham 16 23
7. Wolverhampton 15 23
8. Sheffield United 16 22
9. Crystal Palace 16 22
10. Newcastle 16 22
11. Arsenal 15 19
12. Brighton 15 18
13. Burnley 16 18
14. Everton 16 17
15. Bournemouth 16 16
16. West Ham 15 16
17. Aston Villa 16 15
18. Southampton 16 15
19. Norwich City 16 11
20. Watford 16 9
Takımlar O P
1. Barcelona 15 34
2. Real Madrid 15 34
3. Sevilla 15 30
4. Getafe 16 27
5. Real Sociedad 15 26
6. Athletic Bilbao 16 26
7. Atletico Madrid 16 26
8. Valencia 16 26
9. Granada 16 24
10. Osasuna 15 22
11. Real Betis 16 22
12. Levante 16 20
13. Villarreal 16 19
14. Real Valladolid 15 18
15. Deportivo Alaves 16 18
16. Eibar 16 15
17. Mallorca 16 14
18. Celta de Vigo 15 13
19. Espanyol 16 9
20. Leganés 15 6
banner27
Günün Karikatürü Tümü