banner43

Fenilketonüri tedavisinde diyete tam uyum önemli

- HÜ Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serap Sivri: - "Tedavide en büyük sorunumuz özellikle 1-2 yaşından sonra ailenin diyeti uygulamadaki hatalarıdır" - "İlk iki yıl sağlıklı çocuktan farksız gelişim gösteren bebeğin tanısından ailenin şüpheye düşmesi, diyetteki aksamanın yarattığı olumsuzluğun hemen fark edilecek etkisinin olmaması ailenin diyeti bozmasına neden olabiliyor" - "Diyet tedavisinde aile büyüklerinin 'bir şey olmaz' diyerek çocuğa o zamana kadar hiç tatmadığı, kendi diyetindeki besinlere göre tat olarak tercih edilecek doğal proteinli gıdalar vererek bebekleri bu besinleri ister hale getirmeleri hastalarda zekanın olumsuz etkilenmesine yol açıyor"

SAĞLIK 02.06.2019, 11:43
8
Fenilketonüri tedavisinde diyete tam uyum önemli

ANKARA (AA) - YEŞİM SERT KARAASLAN - Tedavi edilmediğinde zeka geriliğine yol açan fenilketonüri hastalığında, 1-2 yaşından sonra ailenin diyetteki gıdalar yerine çocuğu farklı besinlerle tanıştırmalarının zaman içinde tedaviyi aksatarak zekanın olumsuz etkilenmesine yol açtığı belirtildi.

Hacettepe Üniversitesi (HÜ) Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Metabolizma Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serap Sivri, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kalıtsal bir hastalık olan fenilketonüriye ilişkin dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgi verdi.

Bu hastalıkla doğan çocukların proteinli gıdalarda bulunan fenilalanin isimli bir amino asidi sindiremediklerini ve kan ile diğer vücut sıvılarında artmış olan fenilalanin ve onun artıklarının çocuğun gelişmekte olan beynini harap ettiğini anlatan Sivri, bu durumun çocuğun ileri derecede zeka özürlü olmasına, sinir sistemini ilgilendiren daha birçok belirtilerin ortaya çıkmasına neden olduğunu ifade etti.

Sivri, fenilketonürili bebeklerin normal bir gebelik süresini takiben doğduklarını ve dünyaya geldiklerinde sağlıklı bebeklerden farklı olmadıklarını belirterek, bu bebeklerde ilk birkaç ayda herhangi bir farklılık görülmediğinin altını çizdi.

Tedavi edilmeyen fenilketonürili çocuklarda 5-6 aydan sonra beyindeki etkilenmenin farkedilebilir hale geldiğini ifade eden Sivri, şöyle konuştu:

"Etrafa ilgisizdirler. Akranlarından farklı olarak oturma, yürüme ve konuşma gibi becerileri kazanamazlar ya da çok geç kazanırlar. Beyin gelişimleri normal olmadığından başları da küçük kalır. Bazı fenilketonürili çocukların saç ve gözleri anne ve babalarınınkine göre daha açık renkte olabilir. Vücudun değişik bölgelerinde egzama benzeri cilt lezyonları olabilir. Bebeğin idrarında, idrar ve terle ıslanmış çamaşırlarında küfümsü bir koku farkedilir. Otistik veya agresif davranışlar ciddi mental ve motor gerilikle birlikte sıklıkla izlenir. Sonuçta çocuk hastalığın şiddetine bağlı olarak kendi öz bakımını dahi yapamayacak kadar zihinsel özürlü kalır."

Hastalığın gelişiminde akraba evliliğinin büyük rol oynadığını vurgulayan Sivri, "Çekinik genle kalıtılan bu hastalıkta bebeğin anne ve babası taşıyıcıdır ve bu çiftin her çocuğunda fenilketonüri olma olasılığı yüzde 25 gibi yüksek değerlere ulaşır. Ülkemizde yüzde 22'ye varan akraba evlilikleri hastalığın görülme sıklığını arttırdığı gibi, taşıyıcılığın yüksek sıklıkta olması akraba olmayan evliliklerde de fenilketonüri hastalıklı çocuk doğma olasılığını arttırmaktadır." uyarısında bulundu.

- "Erken teşhis edildiğinde tedavi edilebilen bir hastalıktır"

Sivri, hastalığın Türkiye'de 6 bin 500 yenidoğanda bir görüldüğünü belirterek, dünyada en fazla görülme sıklığının Türkiye olduğuna dikkati çekti.

"Her yıl Türkiye'de 200 çocuk bu hastalıkla doğmaktadır. Türkiye'de her 100 kişiden 4'ü bu hastalık açısından taşıyıcı durumundadır." diye konuşan Sivri, hastalığın erken teşhisle tedavi edilebildiğinin altını çizdi.

Prof. Dr. Sivri, tedavide genel ilkenin, gıdalarla alınan fenilalanin miktarını azaltarak kan fenilalanin düzeyinin normal sınırlar içinde tutulması esasına dayandığını dile getirdi.

Diyet tedavisinde fenilalanini çok azaltılmış ya da fenilalanin içermeyen özel ve ilaç niteliğinde mamaların, tıbbi ürünlerin kullanılması gerektiğini aktaran Sivri, "Tedavi, yaşam boyu sürmekle birlikte en az beyin dokusunun en hızlı geliştiği hayatın ilk 10-12 yılı boyunca özellikle çok iyi şekilde uygulanmalı." diye konuştu.

Sivri, yenidoğan döneminde tanımlanmış, diyet tedavisi çok iyi uygulanmış hastaların tamamen normal zeka düzeyine ulaştıklarını belirterek, "Bunun için hayatın ilk günlerinde ve bebek 48-72 saat beslendikten sonra, ama bebek hastaneyi erken terk edecekse en az 24 saat beslendikten sonra, özel bir filtre kağıdına alınan bir damla kan tarama merkezine gönderilir." dedi.

Sivri, doğumun evde gerçekleşmesi durumunda da ailelerin bebekleri hastaneye getirerek tarama yaptırmaları gerektiğini vurguladı.

- "Sağlık giderleri 18 yaşına kadar devlet tarafından karşılanıyor"

Prof. Dr. Sivri, diyet tedavisi için gerekli özel formülaların çok pahalı ürün olduğunu, ancak artık 18 yaşına kadar her bireyin sağlık giderlerinin devlet tarafından karşılanması ile özel, tedavi edici formülalara ulaşmada güçlük yaşanmadığını söyledi.

Sivri, şunları kaydetti:

"Şimdilerde ise en büyük sorunumuz özellikle 1 -2 yaşından sonra ailenin diyeti uygulamadaki hatalarıdır. İlk iki yıl sağlıklı çocuktan farksız gelişim gösteren bebeğin tanısından ailenin şüpheye düşmesi, diyetteki aksamanın yarattığı olumsuzluğun hemen fark edilecek etkisinin olmaması ailenin diyeti bozmasına neden olabiliyor.

Diyet tedavisinde aile büyüklerinin 'bir şey olmaz' diyerek çocuğa o zamana kadar hiç tatmadığı, kendi diyetindeki besinlere göre tat olarak tercih edilecek doğal proteinli gıdalar vererek bebekleri bu besinleri ister hale getirmeleri hastalarda zekanın olumsuz etkilenmesine yol açıyor."

Yorumlar (0)
22°
parçalı bulutlu
banner28
Namaz Vakti 13 Temmuz 2020
İmsak 03:42
Güneş 05:36
Öğle 13:15
İkindi 17:13
Akşam 20:43
Yatsı 22:29
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 31 66
2. Trabzonspor 31 62
3. Sivasspor 32 57
4. Beşiktaş 31 53
5. Galatasaray 32 52
6. Alanyaspor 32 51
7. Fenerbahçe 32 50
8. Gaziantep FK 31 41
9. Antalyaspor 32 41
10. Göztepe 32 39
11. Kasımpaşa 31 36
12. Gençlerbirliği 32 36
13. Malatyaspor 31 32
14. Denizlispor 31 32
15. Çaykur Rizespor 31 32
16. Kayserispor 31 31
17. Konyaspor 31 30
18. Ankaragücü 32 29
Takımlar O P
1. Hatayspor 33 63
2. Erzurum BB 33 59
3. Adana Demirspor 33 58
4. Akhisar Bld.Spor 33 57
5. Bursaspor 33 56
6. Fatih Karagümrük 33 53
7. Altay 33 51
8. Keçiörengücü 33 47
9. Ümraniye 33 44
10. Giresunspor 33 44
11. Menemen Belediyespor 33 43
12. İstanbulspor 33 40
13. Balıkesirspor 33 38
14. Altınordu 33 36
15. Boluspor 33 30
16. Osmanlıspor 33 27
17. Adanaspor 33 21
18. Eskişehirspor 33 12
Takımlar O P
1. Liverpool 35 93
2. Man City 35 72
3. Chelsea 35 60
4. Leicester City 35 59
5. M. United 34 58
6. Wolverhampton 35 55
7. Sheffield United 35 54
8. Tottenham 35 52
9. Arsenal 35 50
10. Burnley 35 50
11. Everton 35 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 35 43
14. Crystal Palace 35 42
15. Brighton 35 36
16. West Ham 35 34
17. Watford 35 34
18. Bournemouth 35 31
19. Aston Villa 35 30
20. Norwich City 35 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 35 80
2. Barcelona 36 79
3. Atletico Madrid 36 66
4. Sevilla 36 66
5. Villarreal 35 57
6. Getafe 35 53
7. Athletic Bilbao 36 51
8. Real Sociedad 35 51
9. Valencia 36 50
10. Granada 35 50
11. Osasuna 36 48
12. Levante 36 43
13. Real Betis 36 41
14. Real Valladolid 36 39
15. Eibar 36 39
16. Celta de Vigo 36 36
17. Deportivo Alaves 35 35
18. Leganés 36 32
19. Mallorca 36 32
20. Espanyol 36 24
banner27
Günün Karikatürü Tümü
banner37

Gelişmelerden Haberdar Olun

@