“Türk öykücülüğü iyi okunmadan Türk toplumu iyi anlaşılamaz“

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Kültür Daire Başkanlığı ve Türkiye Yazarlar Birliği (TYB) İstanbul Şubesi iş birliği ile bu yıl ilki gerçekleştirilen "İstanbul Öykü Festivali"nin açılış oturumunda Türk öyküsünün dünü ve bugünü ele alındı.

KÜLTÜR-SANAT 15.03.2019, 22:53 15.03.2019, 23:11
15
“Türk öykücülüğü iyi okunmadan Türk toplumu iyi anlaşılamaz“

İSTANBUL (AA) - Kızlarağası Medresesi'nde gerçekleştirilen, TYB İstanbul Şube Başkanı Mahmut Bıyıklı'nın başkanlığını üstlendiği oturumda, yazar Necip Tosun ve Ali Ural konuşmacı olarak yer aldı.

Oturumda "Edebiyatımızın Öyküsü" başlıklı bir konuşma yapan Ali Ural, öykünün hikayelerle var olduğuna işaret ederek, herkesin bir hikayesinin bulunduğunu ve hayatın da hikayelerden oluştuğunu söyledi.

Ural, her hikayenin başka bir hikayeye kapı açtığını belirterek, "Kimi tarihe biçim vermek için, kimi inancını yaymak için, kimi kafa karıştırmak, kimi onaylamak, onaylatmak için, kimi ise kahraman olabilmek için hikaye anlatmıştır. Bu anlamda birçok hikaye anlatma biçimi de vardır. Aslında hikaye anlatmak, bir tarafıyla hayatı çerçeveye almaktan başka bir şey değildir." diye konuştu.

Sadece insanların değil, evrendeki her şeyin bir hikaye anlattığına dikkati çeken Ural, şunları kaydetti:

"Her insan için potansiyel hikayeler vardır. Bu potansiyel hikayeler, kişinin seçimleriyle varlık kazanır ve canlanır. Hikayecinin yaptığı da bundan farklı değildir. Hikayecilik de onlarca, yüzlerce ihtimal içerisinden seçimler yaparak, gerçek içerisinde yeni bir gerçeklik oluşturmaktır. Gerçekliği taklit etmek değildir. Aslında insan tamamlanamamış hikayelerden oluşur. Hikaye gücünü de biraz tamamlanamamaktan alır. "

Ural, hikayelerin iyi bir yazarın elinde derinlikler kazanabildiği ve ortaya büyülü bir eserin çıktığı yorumunda bulundu.

- "Doğu, hikayeye yaslı bir sanat serüveni izlemiştir"

Programda, Türkiye'de öykünün dünü ve bugününe dair bir konuşma yapan yazar Necip Tosun ise ilk kez 1983'te öykü yazmaya başladığını dile getirerek, şunları anlattı:

"Bu coğrafyada hikayenin çok zengin bir altyapısı, çok güçlü bir damarı var. Biz her şeyi hikayeler üzerinden izah ediyoruz. İbretleri, hayatın kalıcı olaylarını hikayeleştiriyor ve bizden sonraki nesillere aktarıyoruz. Bu anlamda Doğu, hikayeye yaslı bir sanat serüveni izlemiştir. Batı ise kendisini çoğunlukla resimle, müzikle, heykelle ifade etmiştir. Kutsalı bile resimlemişlerdir. Biz ise resim yasağı algılamasından ve müzikle ilgili mesafeden dolayı her şeyi hikayeyle anlatmışız. Kutsal kitabımızın önemli bölümleri de kısalardan oluşur. Biz öyle bir toplumuz ki felsefemizi bile hikayeler üzerinden izah etmişiz. Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesi bile bir Osmanlı hikaye sandığıdır."

Türk toplumunun yaşadığı sosyal ve siyasal olayların edebiyat tarihinde öykü alanını etkilediğinin altını çizen Tosun, "Öykücüler aslında bize gazeteciler gibi sadece olup bitenleri anlatmazlar, geleceğe ilişkin de söz alırlar. Türk öykücülüğü iyi okunmadan Türk toplumu iyi anlaşılmaz bu anlamda. Ömer Seyfettin Balkanları, Sabahattin Ali Cumhuriyet'in kuruluşundan sonraki sosyalist çizgideki toplumsal gerçekçiliği, Sait Faik İstanbul ve bohem hayatı eserlerinde anlatırken 1950'lerde Türk öykücülüğünde özellikle Batı kaynaklı varoluşçuluk akımının esintileri görüyoruz." dedi.

Tosun, 1970'li yıllarda Türkiye'de siyasi kamplaşmalar nedeniyle ortaya sadece Selim İleri, Mustafa Kutlu ve Hulki Aktunç'un öykü yazarı olarak çıktığını dile getirerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu dönemde bu yazarlar, kendi anlayışlarıyla edebiyat üretiyorlar. 1960 ile 1980 arası ideolojik angajman o kadar üst derecedeki sadece ideolojik mesaj veren yazarlar seviliyor. İdeolojiye mesafeli, sadece sanatsal şeyler yapabilen yazarlar ise göz ardı ediliyor. Bu dönemde Ahmet Hamdi Tanpınar gözden kaçıyor. Yine gözden kaçan yazarlar arasında Oğuz Atay var. 1980'e geldiğimizde 12 Eylül darbesi ile karşılaşıyoruz ve her şey ters düz oluyor. Bu durumun edebiyata yansımaması da mümkün değil. 1980'de ülkemiz tamamen sessizliğe bürünüyor ve bu sessizlik yazarları da etkiliyor. 1980'den sonraki öykücülük daha çok içe kapanık, yalnızlaşmaya yönelik bir şekil alıyor."

Türk edebiyatı dünyasında 1980'li yıllardan sonra kadın yazarların ortaya çıktığını anımsatan Tosun, "1980'den sonra kadınlar ilk defa edebiyatta var oldular. Özellikle başörtüsü sorunundan sonra toplumda yaşanan gelişmeler, İslami edebiyatçıların gün yüzüne çıkmasına yol açtı. Dönemin bir atmosferi olarak Cihan Aktaş, Yıldız Ramazanoğlu, Fatma Barbarosoğlu, Sibel Eraslan dönemin toplumsal olayları karşısında bir tavır alarak, bunları hikayelerine yansıttılar. 1990'lardan itibaren bugüne kadar gelen bu yazarlar bana göre Türk öykücülüğünde farklı bir sesin temsilcisi oldu." değerlendirmesinde bulundu.

Festival yarın sona erecek.

Yorumlar (0)
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Spor Toto Süper Lig'de kim şampiyon olur
Spor Toto Süper Lig'de kim şampiyon olur
banner28
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 18 40
2. Başakşehir 18 36
3. Trabzonspor 18 35
4. Fenerbahçe 18 34
5. Alanyaspor 18 32
6. Galatasaray 18 30
7. Beşiktaş 18 30
8. Göztepe 18 26
9. Malatyaspor 18 24
10. Gaziantep FK 18 24
11. Çaykur Rizespor 18 23
12. Denizlispor 18 22
13. Gençlerbirliği 18 18
14. Konyaspor 18 18
15. Kasımpaşa 18 15
16. Antalyaspor 18 14
17. Ankaragücü 18 12
18. Kayserispor 18 10
Takımlar O P
1. Hatayspor 18 37
2. Erzurum BB 18 31
3. Bursaspor 18 30
4. Akhisar Bld.Spor 18 28
5. Keçiörengücü 18 28
6. Ümraniye 18 28
7. Menemen Belediyespor 18 28
8. Adana Demirspor 18 27
9. Altay 18 24
10. Balıkesirspor 18 24
11. Giresunspor 18 24
12. Fatih Karagümrük 18 23
13. İstanbulspor 18 20
14. Altınordu 18 19
15. Osmanlıspor 18 16
16. Adanaspor 18 13
17. Boluspor 18 13
18. Eskişehirspor 18 9
Takımlar O P
1. Liverpool 22 64
2. Man City 24 51
3. Leicester City 24 48
4. Chelsea 24 40
5. M. United 24 34
6. Tottenham 24 34
7. Wolverhampton 23 34
8. Sheffield United 24 33
9. Southampton 24 31
10. Arsenal 24 30
11. Crystal Palace 24 30
12. Everton 24 30
13. Burnley 24 30
14. Newcastle 24 30
15. Brighton 24 25
16. Aston Villa 24 25
17. West Ham 23 23
18. Bournemouth 24 23
19. Watford 24 23
20. Norwich City 24 17
Takımlar O P
1. Barcelona 20 43
2. Real Madrid 20 43
3. Atletico Madrid 20 35
4. Sevilla 20 35
5. Getafe 20 33
6. Real Sociedad 20 31
7. Valencia 20 31
8. Athletic Bilbao 20 30
9. Villarreal 20 28
10. Granada 20 27
11. Real Betis 20 27
12. Levante 20 26
13. Osasuna 20 25
14. Deportivo Alaves 20 23
15. Real Valladolid 20 22
16. Eibar 20 22
17. Mallorca 20 18
18. Celta de Vigo 20 16
19. Leganés 20 14
20. Espanyol 20 14
banner27
Günün Karikatürü Tümü