Aybala MELEK-Samet ÖKSÜZ/KKTC, (DHA)- KUZEY Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde (KKTC), 'Akıllı Ulaşım Sistemi Elektronik Denetim ve Akıllı Kavşak Projesi'nin lansmanı yapıldı.
KKTC'nin başkenti Lefkoşa'da düzenlenen lansmana, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, KKTC Başbakanı Ünal Üstel, Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Radar Teknolojileri A.Ş. (RADARSAN) Genel Müdürü Serhat Doğan ve çok sayıda davetli katıldı.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, konuşmasında KKTC genelinde yol yapım ve yenileme çalışmaları, kritik kavşak düzenlemeleri, trafik güvenliğini artıran altyapı yatırımları ve ulaşım denetimini güçlendiren uygulamaların, ekonomik hayatın günlük ritmiyle doğrudan bağlantılı olarak ele alındığını söyledi. Yılmaz, 'Bu kapsamda, KKTC Karayolu Master Planı kapsamında bugüne kadar 213 kilometresi bölünmüş yol, 433 kilometresi tek yol, 176 kilometresi üçüncü sınıf yol olmak üzere toplam 822 kilometrelik yol ağını tamamlayarak trafiğe açtık. Lefkoşa Çevre Yolu Projesi çerçevesinde Girne Köprülü Kavşağı ve 4,5 kilometrelik kesimi tamamladık ve 20 Temmuz 2025 tarihinde hizmete aldık. Lefkoşa-Gazimağusa ayrımı, Değirmenlik-Girne-Esentepe ayrımı güzergahında yer alan ve 19,5 kilometre uzunluğa sahip Dağ Yolu Projesi'nin ihalesi gerçekleştirdik. Köy yollarının iyileştirilmesine yönelik çalışmaları sürdürüyoruz. 2021-2025 döneminde toplam 176 kilometrelik köy yolunu tamamlayarak hizmete aldık. Akıllı ulaşım sistemleriyle fiziki alt yapıyı buluşturmak gerekiyor. Bu projeye Türkiye Cumhuriyeti kaynaklarından 5 milyon dolara yakın bir kaynağı tahsis ettik. 130 sabit ve 20 mobil olmak üzere toplam 150 yeni nesil hız tespit sistemi kurmuş oldu. Başlangıcından itibaren yapay zekayla tasarlanmış bir teknolojiden bahsediyoruz. Bu sistemlerle Ada genelinde dağınık denetim anlayışını geride bırakarak, bütüncül ve merkezi bir denetim altyapısı oluşturduk. Bu sistemler yerli donanım ve yerli yazılım bileşenleriyle entegre bir şekilde sahaya yerleştirdik' dedi.
'SİSTEMİN AMACI CAN KURTARMAK'
KKTC Başbakanı Ünal Üstel de halkın ihtiyaçlarını önceleyen yatırımlar yapacaklarını kaydederek, şunları söyledi:
'Halkımızın can güvenliğini ve huzurunu koruyan tüm yatırımları öncelikler arasında tuttuk. Trafik güvenliği de bu anlayışın en somut başlıklarından sadece biridir. Çünkü konu yol olduğunda, konu hız olduğunda, konu trafik olduğunda mesele aynı zamanda insan hayatıdır. Yollarımız, eski günlere oranla artık hem altyapı hem de teknik olarak son derece iyi duruma gelmeye başlamıştır. Daha da iyi noktalara taşımak için canla başla çalışıyoruz. Ancak trafik kazaları ne yazık ki hala canımızı yakmaya devam ediyor. Polis raporlarının ortaya koyduğu verilere göre, kazaların çok önemli bir bölümü ne acıdır ki ya dikkatsiz sürüşten ya da aşırı hızdan kaynaklanmaktadır. Yani temel sorun sürücü davranışlarıdır. Tıpkı yol güvenliği gibi bu temel sorunu da ortadan kaldırmak devletin sorumluluğundadır. Biz de bu bilinçle hareket ediyoruz ve en temel can kaybı unsurlarından biri olan hız konusunda, yeni teknolojik sistemleri ihtiyaç görülen, trafik kazalarının en yoğun yaşandığı noktalara monte ediyoruz. Yenilediğimiz ve dünyanın pek çok ülkesinde kullanıma giren, yapay zeka destekli sabit hız kameralarını sadece ceza yazan kameralar olarak görmek büyük bir yanılgı olur. Bu sistemlerin amacı ceza kesmek değildir, can kurtarmaktır' diye konuştu.
'SÖZLEŞMEYİ 2024'TE İMZALADIK'
Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün ise RADARSAN ile 'Akıllı Ulaşım Sistemi Elektronik Denetim ve Akıllı Kavşak Projesi-Anlık Hız Tespit Paketi'ne yönelik sözleşmeyi 13 Mayıs 2024'te imzaladıklarını söyledi. Sözleşme kapsamında, KKTC genelinde 150 anlık hız tespit sisteminin sahaya kazandırılmasını hedeflediklerini kaydeden Görgün, 'Bununla birlikte yalnızca sahaya cihaz yerleştirmekle yetinmedik; denetimi 'uçtan uca' ele alan bir anlayışla, Merkezi Anlık Hız Tespit Sistemi (AHTS) yazılımının kurulmasını, merkez donanımlarının teminini, devreye alma süreçlerini ve sistemler arası entegrasyonu projeye dahil ettik. Sahada kurulacak AHTS noktalarında, tespit edilen geçişlere ilişkin plaka ve görüntü bilgilerinin, GSM üzerinden merkezi sisteme güvenli şekilde iletilmesi de bu mimarinin temel parçalarından biridir. Ayrıca, AHTS altyapısının yerleşimi, hazır lokasyonda kurulumu, ilgili merkez donanımlarının temini, devreye alınması ve entegrasyonun tamamlanması da proje kapsamı içinde planlanmış ve yürütülmüştür' dedi.
'BAĞIMLI YAZILIM MALİYETLERİ ORTADAN KALKTI '
RADARSAN Genel Müdürü Serhat Doğan da trafik kazalarının dünya genelinde 15-29 yaş arası gençlerin en büyük ölüm nedeni olduğunu vurgulayarak, 'Türkiye, terörle mücadelede binlerce can verilen dönemleri geride bıraktı. Her yıl 6 binden fazla canımızı trafik kazalarında kaybediyoruz. En büyük neden aşırı hız. KKTC'de trafik kazalarındaki can kaybı, nüfus ölçeğine vurulduğunda kaygı verici düzeydedir. Trafik kazaları, sadece can almıyor; her yıl milli gelirimizin yüzde 2-3'ünü de sessizce tüketiyor. Bu kayıp, ciddi sağlık, eğitim ve altyapı yatırımlarıyla yarışacak büyüklüktedir. TRAFİDAR, sadece can ve mal güvenliğini sağlamaz, her geçen aracı kayıt altına alır, analiz eder ve sorgulanabilir hale getirir. İthal ve güvenlik riski barındıran sistemler, yerli ve milli ve doğuştan yapay zekaya sahip sistemlerle değiştirilmiştir. Her yıl tekrar eden lisans, dışa bağımlı yazılım maliyetleri ortadan kaldırmıştır. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, bu alanda özgün sistemleriyle teknolojik açıdan bağımsız bir yapıya kavuşmuştur' ifadelerini kullandı. (DHA)
