İbrahim YILDIZ/İSTANBUL,(DHA)- TÜRK Havacılık ve Uzay Sanayi A.Ş. (TUSAŞ) tarafından tasarlanıp üretilen T625 (GÖKBEY) tipi döner kanatlı hava aracı (helikopter), tüm uyum gösterilerini başarıyla tamamlayarak Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından sertifika almaya hak kazandı.
TUSAŞ tarafından tasarlanıp üretilen T625 (GÖKBEY) helikopterin sertifikalandırma süreci tamamlandı. SHGM'de 16 Mart 2026 tarihinde düzenlenen törende, T625 (GÖKBEY) tipi döner kanatlı hava aracının 'Tip Sertifikası' Sivil Havacılık Genel Müdürü Prof. Dr. Kemal Yüksek tarafından TUSAŞ Genel Müdürü Dr. Mehmet Demiroğlu'na teslim edildi. TUSAŞ tarafından 23 Mart 2016 tarihinde Genel Müdürlüğümüze tip sertifikasyon başvurusu yapılmasıyla başlayan süreç SGHM'nin gözetimi ve denetiminde yürütülen proje, Türkiye'nin bir döner kanatlı hava aracına verilen ilk tip sertifikası olma özelliği taşıyor.
'600'ÜN ÜZERİNDE TEKNİK TOPLANTI YAPILDI, 18 BİN UÇUŞ TESTİ TAMAMLANDI
Konuya ilişkin SHGM'nin resmi internet sitesinden yapılan duyuruda, 'Genel Müdürlüğümüzce 'SHY-21 Hava Aracı ve İlgili Ürün, Parça ve Cihazın Uçuşa Elverişlilik ve Çevresel Sertifikasyonu Yönetmeliği' ile 'SHT-21 Hava Aracı ve İlgili Ürün, Parça ve Cihazın Uçuşa Elverişlilik ve Çevresel Sertifikasyonu Talimatı' hükümleri çerçevesinde süreç yürütülmüş olup, EASA (CS-29 Amend.3)'ün sertifikasyon şartnamesindeki ilgili gereksinimler doğrultusunda Genel Müdürlüğümüz uzmanları tarafından doğrulanmıştır. Ayrıca, Genel Müdürlüğümüz teknik denetçileri tarafından yapılan organizasyon gözetim ve denetimleri sonucunda TUSAŞ Tasarım Organizasyonu kapsam genişletmesi yapılarak Büyük Döner Kanatlı Hava Aracı tip tasarımı imtiyazı verilmiştir. Bunun yanında, Üretim Organizasyonu kapsamında yine Büyük Döner Kanatlı Hava Aracı üretim kabiliyeti Genel Müdürlüğümüzce sertifikalandırılmıştır. Bu kapsamda, süreç boyunca 600'ün üzerinde teknik toplantı gerçekleştirilmiş, 186 adet test icra edilmiş ve yaklaşık 18.000 uçuş test noktası tamamlanmıştır. Ayrıca, 800'ün üzerinde uyum dokümanı incelenerek onaylanmıştır. 'Hava Aracı Sertifikasyonu Uzman Desteği Sağlanması Genelgesi' kapsamında, devlet üniversitelerinde görev yapan 8 akademisyen sürece doğrudan dâhil edilmiştir. GÖKBEY projesi, Genel Müdürlüğümüz tarafından geliştirilen KDM-ERP Sertifikasyon Modülü üzerinden yürütülmüş ve bu sistem üzerinden tamamlanmıştır. Bu modül sayesinde tüm uyum dokümanları, test sonuçları ve teknik değerlendirmeler dijital ortamda yönetilmiş, süreç baştan sona kanıt bazlı (evidence-based) olarak izlenebilir hâle getirilmiş ve alınan tüm otorite kararları sistematik ve şeffaf şekilde kayıt altına alınmıştır. Bu yönüyle GÖKBEY, yalnızca bir hava aracı sertifikasyonu değil, aynı zamanda Türkiye'nin uçtan uca dijital sertifikasyon kabiliyeti kazandığı ilk proje olmuştur. Bu gelişme ile ülkemiz, sivil helikopter tasarlayıp sertifikalandırabilen birkaç ülke arasına girmiş, aynı zamanda sertifikasyon süreçlerini tamamen dijital ortamda yönetebilen sınırlı sayıda ülke arasındaki yerini almıştır. İlerleyen dönemde Gökbey helikopterlerinde hem çeşitli modifikasyonlar yapılarak ülkemizin ihtiyacı olan hava araçlarının tasarım ve üretiminin artarak devam edeceği hem de söz konusu helikopterlerin alt sistemlerinin yerli başka firmalarca tasarım ve üretiminin yapılarak ülkemize havacılık alanında ciddi bir ekosistem ve istihdam sağlayacağı değerlendirilmektedir' ifadeleri kullanıldı. (DHA)
