11.01.2021, 20:07 15

İKTİDARIN KATAR BİLETİ

Ortadoğu’da yine önemli ve tarihi gelişmeler oluyor. Son olarak Katar, üç buçuk yıldır kendisine abluka uygulayan Suudi Arabistan liderliğindeki Körfez Ülkeleri ile anlaştı. Tabii ki bu işin içinde ABD ve Beyaz Saray’da sayılı günleri kalan Trump’ın damadı Yahudi Jared Kushner’in de parmağı var. 

Katar ile Suudi Arabistan’ın barış girişimi; bugüne kadar yapılan ve bundan sonra yapılacak diğer girişimlerle, planlarla da ilgili. Yani büyük bir planın parçası. Örneğin; Ocak 2019’da ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Netanyahu tarafından İsrail ve Filistin arasında yaklaşık 100 yıldır süren savaşı bitirmek amacıyla “Yüzyılın Anlaşması” olarak sundukları bu projeyle çok yakından ilgili.

İbrahim Anlaşmaları

Geçmişte Arap-İsrail barışını sağlamak için Filistin sorununun çözülmesinin şart olduğu düşünülürdü. Şimdi ise strateji; önce Filistin’in arkasında yer alabilecek Arap ülkeleri ile tek tek anlaşmak, Filistin’i tek başına bırakmak ve İsrail ile anlaşmaya mahkûm etmek şeklinde değişti. Görünen o ki; bu strateji şimdilik iyi gidiyor.  

İbrahim Anlaşmaları (Abraham Accords) bu stratejinin ürünü. Geçen yıl Ağustos’ta İsrail ile Birleşik Arap Emirlikleri (BAE)-Bahreyn arasında yapılan anlaşma, bu kapsamdaydı. İbrahim Anlaşmaları kervanına son olarak Sudan katıldı. Geçtiğimiz yılın son ayında bu anlaşmaya Fas da katılmıştı. Mısır ve Ürdün ise İsrail ile zaten anlaşmış durumda. Suudi Arabistan resmi olmasa da İsrail ile eşgüdüm içinde. Çok yakında bu kervana Katar ve başka Arap ülkeleri de katılacak. Sorun çıkaran olursa ikna yöntemleri de bulunur. Kimisine havuç, kimisine de sopa! Sudan bu sayede terörü destekleyen ülkeler statüsünden çıktı. Fas’ın da Batı Sahra üzerindeki egemenliği ABD tarafından tanınarak işi bitirildi.

Sünni-Şii Ekseni

Bu yapılanlar; Büyük Ortadoğu Projesi (BOP) ile de yakından ilgili. Türkiye’nin de dâhil olduğu bölgeye tecavüz etmek ve siyasi haritasını yeniden çizmek üzere tasarlamış olan bu projenin olmazsa olmazlarından biri de bölgenin Arap-İsrail ana çatışma eksenini Sünni-Şii eksenine çevirmekti. 

Ayrıca Katar’ınki başta olmak üzere; Körfez’deki doğalgazın İsrail üzerinden Doğu Akdeniz’e indirilmesi, Doğu Akdeniz’de halen çıkarılan ve çıkarılacak doğalgazla beraber Avrupa’ya intikali ve bu kapsamda Avrupa’nın Rus doğalgazına bağımlılığın azaltılması, Katar-Suudi Arabistan anlaşmasını tetikleyen nedenler arasında. Katar’ın 51 trilyon metreküplük ortak doğalgaz havzasına rağmen İran’a karşı konumlandırılması çalışmalarının ne kadar başarılı olacağını göreceğiz.

İsrail’le İlişkileri Düzeltmek İsteyen Türkiye

Suudi Arabistan liderliğindeki Körfez Ülkeleri üç buçuk yıl önce Katar’la ilişkilerini kestiğinde, ilişkilerin düzeltilebilmesi için Katar’ın önüne sürdükleri şartlar arasında İhvan’a verdiği desteği kesmesi, “Yeni Osmanlı” söylemleri sebebiyle yayılmacı bir siyaset güden Türkiye’deki iktidarla olan ilişkilerini sınırlandırması, Türk Üssünü kapatması, İran’la olan ilişkilerini bitirmesi, Arap dünyasına yönelik kışkırtıcı yayınları nedeniyle El Cezire’yi kapatması vardı. Katar ve Suudi Arabistan liderliğindeki Körfez Ülkeleri ile yapılan anlaşmanın gizli maddelerinin olup olmadığını bilmediğimize göre, bu konuda nelerin olabileceğini önümüzdeki zaman diliminde göreceğiz.

Odatv’de yazan, Tel Aviv’de yaşayan Türk Musevisi Rafael Sadi’nin, bir dönem Türkiye’de maslahatgüzar olarak görev yapan Alon Liel ile yaptığı röportajdan öğreniyoruz ki; geçmişte Türkiye-İsrail ilişkilerini düzeltmek ve geliştirmek isteyen taraf İsrail idi. Ama bugün düzeltmek ve geliştirmek isteyen Türkiye, şüpheli bakan ve frenleyen ise İsrail! 

Gerçekten bu çok doğru bir tespit! İktidar İsrail ile ilişkileri düzeltmek için canını dişine takmış durumda. Ama kendi tabanından nispeten çekindiği için bu işi kapalı kapılar ardından götürmeye, diplomatlar yerine istihbaratçılar eliyle kotarmaya çalışıyor.

İsrail Niçin İsteksiz?

İsrail’in Türkiye ile ilişkileri geliştirme konusunda isteksiz davranmasının nedenleri;

Türkiye’deki iktidar iradesine şahsi olarak güvensizlik,

Türkiye’deki iktidar iradesinin antisemitizm söylemleri ve kuvvetli Hamas ilişkisi nedeniyle kızgınlık,

Türkiye’deki iktidar iradesinin İhvan bağı nedeniyle Mısır, Suudi Arabistan ve Körfez Ülkeleri’nin Türkiye’ye olan kızgınlıklarının İbrahim Anlaşmalarını tehdit edebileceği korkusu,

İsrail’in Doğu Akdeniz’deki çıkarları ve özellikle Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ile geliştirdiği iyi ilişkilerdir.

İktidarın İsrail ile ilişkileri düzeltmek ve geliştirmek istemesinin nedenleri ise;

İçeride ve dışarıda ekonomik olarak iflas etmiş, bitmiş, tükenmiş olması ve uluslararası ortamda tamamen yalnızlaşması,

20 Ocak’ta göreve başlayacak olan Başkan Biden’la çok kötü durumda olan ABD ilişkilerini düzeltmek ve İsrail’i bu konuda manivela olarak kullanmak istemesi,

İbrahim Anlaşmaları sonucunda İsrail’in Arap ülkeleri ile ilişkilerini düzeltmesi ve Türkiye’nin İslam Dünyası içinde bile yalnızlaşması ve ötekileşmesi,

İsrail ile ilişkileri düzeltmenin, yaptırımlar topunu 20 Ocak’ta Biden’ın göreve başlaması sonrasına atan AB ile çok kötü durumda olan ilişkileri düzeltebileceği beklentisidir.

İşte Türkiye’deki iktidarı bu çıkmazdan Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed El Sani kurtarabilir. Bu nedenle; Suudi Arabistan liderliğindeki Körfez Ülkelerinin Katar’la anlaşması başka dış politika yorumcularının değerlendirdiği gibi iktidarla Katar arasında bir yol ayrımı değil, iktidarın ABD, AB, İsrail, Suudi Arabistan ve Mısır’la olan ilişkilerini düzeltme umudu ve şansıdır. Zaten bu konuda yapılan anlaşmaya tepki de vermediler. 

Yorumlar (0)
-3°
hafif kar yağışlı
banner28
Namaz Vakti 18 Ocak 2021
İmsak 06:49
Güneş 08:19
Öğle 13:19
İkindi 15:48
Akşam 18:10
Yatsı 19:35
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 17 35
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Malatyaspor 18 24
11. Sivasspor 18 23
12. Başakşehir 18 23
13. Konyaspor 18 22
14. Göztepe 18 22
15. Kasımpaşa 17 22
16. Rizespor 18 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 18 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 18 37
2. Man City 17 35
3. Leicester City 18 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Aston Villa 15 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 17 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12
banner27
Günün Karikatürü Tümü
banner35

Gelişmelerden Haberdar Olun

@