Türk Amerikan ilişkileri ve 1919 Harbord Heyeti Raporu nedir

Birinci Dünya Savaşı'nın ardından ABD'nin, çıkarları bağlamında Osmanlı Devleti ve komşu ülkeleri incelemek üzere Harbord Askeri Heyeti'ni bölgede görevlendirmesi, Türk-Amerikan ilişkileri tarihinde en belirleyici dış siyaset uygulaması olarak değerlendiriliyor

GÜNDEMDEKİLER 12.02.2020, 12:34
16
Türk Amerikan ilişkileri ve 1919 Harbord Heyeti Raporu nedir

Kurtuluş Savaşı'nın başlangıcına rastlayan Amerikan Harbord Askeri Heyeti'nin görevlendirilişi, Türk-Amerikan ilişkileri tarihindeki ilk kapsamlı dış politika girişimi olarak görülüyor.Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar'ın doktora tezi olarak hazırladığı "Harbord Askeri Heyeti Raporu" kitabı, ABD Başkanı Woodrow Wilson'un 1 Ağustos 1919'da Tümgeneral James G. Harbord başkanlığında askerî bir heyeti Anadolu ve Kafkaslardaki durumu incelemek üzere İstanbul'a göndermesini konu ediniyor.Amerikan arşiv belgelerinin esas alındığı çalışmada, General Harbord başkanlığındaki ABD heyetinin Osmanlı Devleti ve Güney Kafkasya hakkında hazırladığı kapsamlı raporun Türk-Amerikan ilişkilerine ciddi etkileri olduğuna vurgu yapılıyor.Buna göre, Türk-Amerikan ilişkileri, 1824'te İzmir'de ilk Amerikan Konsolosluğunun açılması ve 7 Mayıs 1830 tarihli Ticaret Anlaşması'yla başladı ancak ikili ilişkiler; büyükelçilik işleri ve hizmetleriyle sınırlı kaldığından çok fazla gelişemedi.Harbord Heyeti'nin Anadolu'nun doğu bölgelerinde ve Kafkaslarda gerçekleştirdiği 58 günlük yolculuğun ve araştırmaların ardından hazırladığı raporun, Ermeni meselesine dair Amerikan kamuoyundaki Türkiye'nin bugün dahi elini güçlendirecek bulgulara ulaştığı belirtilirken aynı zamanda Milli Mücadele'nin duyurulması açısından da son derece etkili olduğu tespitine yer veriliyor.Kitabında, bu raporun Türk-Amerikan ilişkileri bakımından önemine dikkati çeken Akar, şu bulguları aktardı:"Harbord Askeri Heyeti'nin görevlendirilmesi, Amerika Birleşik Devletleri tarafından Türkiye'ye karşı en önemli ve kapsamlı dış ilişkiler girişimiydi. Bu heyetin görevi, tahkikat gezisinin icrası ve nihai raporu; Amerikan yönetimi ve halkını etkilemekle kalmamış aynı zamanda ikili ilişkileri de kalıcı olarak etkilemiştir."Rapor, Harbord Askeri Heyeti'nin "büyük bir değişimden geçmekte olan bir ülke ile karşılaştıklarına" ışık tutarak Milli Mücadele'nin gerçek yapısının tanınmasını sağladı. İddiaların tersine, Milli Mücadele'nin "otoriteye karşı bir isyan değil, bozulan düzeni yeniden tesis etmeye yönelik bir hareket" olduğu görüldü.Bölgeye yaptıkları bu kapsamlı geziyle heyet üyeleri, İngilizlerin desteği ve kışkırtmasıyla ortaya çıkan İzmir'in işgali ve Yunanistan'a bağlı çetelerin mezalimi gibi olaylara da tanık oldu. Buradan hareketle raporun bulguları, bölgenin güvenliği ve düzenini bozmuş olanların, başta İngiltere olmak üzere işgalci güçler olduğu gerçeğini pekiştirdi.

Harbord raporuyla ABD’nin Ermeniler üzerinden bölgede bir manda rejimi kurma projesi ise hiçbir zaman gerçekleşmedi.

Raporlarda, tüm dış müdahalelere rağmen Milli Mücadele'nin gitgide güç kazandığı, hukuk ve düzeni sağlamada şaşırtıcı şekilde başarılı olduğu belirtildi. Ayrıca General Harbord'un "The World's Work" dergisinde yayımlanan makaleleri, Mustafa Kemal Paşa ve Milli Mücadele'nin Amerikan yönetimi ve kamuoyu tarafından da tanınmasını sağladı.Harbord Askeri Heyeti Raporu, ABD'nin Osmanlı Devleti ve Orta Doğu ile ilgili kendi dış siyasetini sorguladığı kritik bir dönemde öne çıkması bakımından büyük önem taşıyor. Bu açıdan rapor, ABD yönetiminin tartıştığı manda rejimi teklifinin reddedilmesiyle sonuçlanırken Türkiye gerçeklerinin tanınmasına da önemli katkı sağladı. Böylelikle Türk-Amerikan ilişkilerinin daha gerçekçi ve sağlam bir zeminde yeniden kurulmasında önemli rol oynadı.Bakan Akar'ın Türk Dil Kurumu tarafından Türkçe ve İngilizce basılan "Harbord Askeri Heyeti Raporu" isimli kitabından sağlanan gelir, Mehmetçik Vakfı'na bağışlandı.

Yorumlar (0)
11°
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Spor Toto Süper Lig'de kim şampiyon olur
Spor Toto Süper Lig'de kim şampiyon olur
banner28
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 23 46
2. Trabzonspor 22 45
3. Galatasaray 23 45
4. Sivasspor 23 45
5. Alanyaspor 23 39
6. Fenerbahçe 23 38
7. Beşiktaş 23 37
8. Göztepe 22 34
9. Gaziantep FK 23 31
10. Gençlerbirliği 23 27
11. Antalyaspor 23 25
12. Malatyaspor 22 24
13. Denizlispor 23 24
14. Çaykur Rizespor 22 24
15. Konyaspor 23 21
16. Ankaragücü 23 20
17. Kasımpaşa 23 19
18. Kayserispor 23 16
Takımlar O P
1. Hatayspor 24 48
2. Erzurum BB 24 42
3. Adana Demirspor 24 40
4. Bursaspor 23 39
5. Fatih Karagümrük 24 37
6. Akhisar Bld.Spor 24 35
7. Ümraniye 24 35
8. Altay 23 34
9. Keçiörengücü 23 32
10. Menemen Belediyespor 24 32
11. Balıkesirspor 23 31
12. Giresunspor 23 28
13. İstanbulspor 22 27
14. Altınordu 24 27
15. Osmanlıspor 24 21
16. Adanaspor 24 18
17. Boluspor 23 17
18. Eskişehirspor 24 16
Takımlar O P
1. Liverpool 27 79
2. Man City 27 57
3. Leicester City 27 50
4. Chelsea 27 44
5. M. United 27 41
6. Tottenham 27 40
7. Sheffield United 27 40
8. Wolverhampton 27 39
9. Arsenal 27 37
10. Burnley 27 37
11. Everton 27 36
12. Southampton 27 34
13. Crystal Palace 27 33
14. Newcastle 27 31
15. Brighton 27 28
16. Bournemouth 27 26
17. Aston Villa 27 25
18. West Ham 27 24
19. Watford 27 24
20. Norwich City 27 18
Takımlar O P
1. Barcelona 25 55
2. Real Madrid 25 53
3. Atletico Madrid 25 43
4. Sevilla 25 43
5. Getafe 25 42
6. Real Sociedad 24 40
7. Villarreal 25 38
8. Valencia 25 38
9. Granada 25 36
10. Levante 25 32
11. Athletic Bilbao 25 31
12. Osasuna 25 31
13. Real Betis 25 30
14. Deportivo Alaves 25 30
15. Real Valladolid 25 29
16. Eibar 24 24
17. Celta de Vigo 25 24
18. Mallorca 25 22
19. Leganés 25 19
20. Espanyol 25 19
banner27
Günün Karikatürü Tümü
banner35

Gelişmelerden Haberdar Olun

@