16.02.2021, 16:31 30

Esnafın dayanacak gücü kalmadı

Uzun zamandır kapalı olan lokanta,bar ve kafe gibi işletmeler açılmayı bekliyor. Ancak, sorunlar büyüyor ve açılma gecikiyor. BU nedenle bu kesim sıkıntı yaşıyor.Konunun ekonomik boyutları büyürken, pandemi nedeni ile kapalı tutulan ve sadece paket servislerine izin verilen işletmelerin  hukuken de haksızlığa uğradığı öne sürülüyor. Bugün Avukat Beyda Nur Çetin’den konun hukuki boyutunu, Türkiye Lokantacılar ve Pastacılar Federasyonu Eski Basın Müşaviri ve Gazeteci Ferhat COŞDUR dan da ekonomik boyutunu içeren açıklamalarını sizlerle paylaşıyoruz:

Avukat Beyda Nur AYÇETİN esnafların kapatılması konusunun Anayasa’ya aykırı olduğunu, hakların ihlal edildiğini söylüyor: 

“Anayasamızın 13. ve 15. Maddeleri Temel Hak ve Özgürlükleri içermekte ve bunların hangi durumlarda kısıtlanacağına dair bilgiler vermektedir. Anayasamız normlar hiyerarşisinde en üst sıradadır. Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri bu hiyerarşinin içinde yer alır ama Anayasanın üstünde değildir. Anayasamızın 13. Maddesi, Temel Hak ve Hürriyetlerin olağan hallerde kanunla kısıtlanabileceğini söyler. Fakat, bunların uygulanabilirliği, 6 şartın yerine gelmesi durumunda geçerlilik kazanır. Anayasamız, “Bu şartların altısının da var olması durumunda, bir kanun maddesiyle hak ve özgürlükleri kısıtlayabilirsin.” der. Bunlardan ilki, “Kanunilik İlkesi”dir. Yani bir kısıtlama söz konusuysa, bunun kanunla meydana gelmesi lazımdır. Bu bağlamda, “Umumi Hıfzısıhha Kanununda kısıtlamaya izin veriliyor.” diye, bir cevapla karşılaşıyoruz.  Fakat Anayasa madde 13’te ikinci aranan şart, “Sınırlama yapılacak hakkın, hangi hallerde yürürlüğe girebileceğini” söyler. Salgın hastalık, mülkiyet hakkının sınırlandırılması için, anayasada ön görülmüş müdür? Öncelikle buna bakmamız lazım. Dolayısıyla, esnaflar dükkanlarını açamadıklarında, mülkiyet hakkı sınırlandırılmış olmakta; çalışamadıkları için, çalışma hakları kısıtlanmış oluyor, işten çıkarma yasakları olduğu için, sözleşme yapma hakları kısıtlanmış oluyor. Mülkiyet hakkını sınırlamak için, salgın dönemlerinde böyle bir uygulama söz konusu değildir. Olağanüstü bir hal durumunun da olmaması sebebiyle, Anayasa madde 15’e göre, genelgelerle temel hak ve özgürlükleri kısıtlayamayız. Eğer, olağanüstü hal ilan edilmiş olsaydı, Cumhurbaşkanı Kararnameleriyle, “Anayasa madde 119/6.fıkra kapsamında” hakların kısıtlanması mümkün olabilirdi. Anayasada hak ve hürriyetler temeldir, kısıtlanmalarıysa istisnadır. Dolayısıyla, Cumhurbaşkanı Kararnameleriyle dükkanların kapatılması durumu, Anayasamıza ve hukuka aykırılık teşkil eder. Genelgelerde her zaman Hıfzıssıhha Kanunu ortaya konulrarak gerekçe gösterilmekte. Ama bu kanuna bakıldığında, kısıtlama ve Covid-19 salgınına yeterli açıklık getiremediği görülüyor. Bunun dışında, genelgeler de 3 noktada hukuka aykırılık teşkil ediyor. Diyelim ki, esnaf dükkanını açtı ve kolluk kuvvetleri geldi  ve ceza kesti. Böyle bir durum söz konusu değildir. Çünkü ceza kesme yetkisi, Mülki Amirliğe verilmiş bir durumdur. Yani kolluk kuvveti sadece tutanak tutabilir. Eğer ki, kolluk kuvveti size ceza keser veya gönderirse, bulunduğunuz yerdeki Sulh Ceza Hakimliği’ne 15 gün içinde itiraz dilekçenizi vermeniz gerekir. Yani “İdari para cezasının itirazen iptali”ni talep edersiniz. Kaldı ki, Sulh Ceza Mahkemeleri’nin bu gibi durumlarda, duruşmasız, yani dosya üzerinden ve genellikle cezaları iptal ettiği görülmektedir. Ayrıca bu işlem ücretsizdir. Zaten Yargıtay’ın bu konuda emsal kararı da mevcuttur. Yapılan bu işlem de zaten Anayasamızın 36.maddesinde belirtilen, “Hak Arama Hürriyeti”ne işaret etmektedir. Hukuka ve Anayasamıza tamamen uygundur. Diyelim ki, iş yerinizin mühürlenmesi durumu vuku buldu ve iş yeriniz kapatıldı. Bu durumda da İdare Mahkemesi’ne başvurulmalı ve Belediye Başkanlığı’na açılacak dava ile “Yapmış olduğu eylemin durdurulması” konulu bir dava açılmalıdır. Burada esnafımızın ve vatandaşımızın dikkat etmesi gereken en önemli nokta da şudu: Kolluk kuvveti geldiğinde ceza yazsın, tutanak tutsun, tebligatını yapsın veya sonradan cezanın tebliğini yollasın, siz sadece 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliği’ne “Cezanın İptaline İtirazen Dilekçelerinizi verin. Şayet kolluk kuvvetinin elinde kapatmayla ilgili idari karar varsa da kapatma yapılır. Ama yine, bu kez da İdare Mahkemesi’ne dava açabilirsiniz. Kolluk kuvveti size kesinlikle kötü muamele veya orantısız güç uygulayamaz. Neticede kolluk kuvvetleri de üstlerinden almış oldukları emirleri yerine getirmekle mükelleftirler. Kötü bir durumla karşı karşıya kalmamak adına, bırakın onlar da görevini yapsın, siz hak ve hürriyetinizi “kanunlar çerçevesinde arayın. Sonuç olarak ben burada hiçbir esnafımıza açın veya açmayın gibi bir telkinde bulunmak durumunda değilim. Ama isteyen esnafımız açar, istemeyen esnafımız da açmaz. Bu konuda benim herhangi bir görüşte bulunmam doğru değildir.”


Türkiye Lokantacılar ve Pastacılar Federasyonu Eski Basın Müşaviri ve Gazeteci Ferhat COŞDUR ‘un açıklamaları da şöyle:

“Lokanta, pastane, kafe ve kahvehanelerin kapatılması durumunda, tedarikçilerin de zarar gördüğü aşikardır. Kasap et satamayacak, manav sebze ve meyva satamayacak, tesisatçılar iş yapamayacak, mandıra yoğurt satamayacak, tekstilci üniforma satamayacak, zücaciyeci kaşık, çatal, bıçak, bardak, tabak satamayacak, matbaacı evrak ve kutu satamayacak, reklamcı reklam yapamayacak, temizlik firmaları deterjan ve kimyasallarını satamayacak, içek sektörü ürün daralması yaşayacak; dolayısıyla bu sayılan işletmelerde çalışan işçisinden patronuna, herkes sayıları 2 milyondan fazla esnafın içinde bulunduğu buhranlı durumdan, doğrudan etkileneceklerdir. Bu sebepledir ki, sadece esnaf ve sanatkar değil, bu negatif durumdan etkilenen tüm sektörler de esnafın yanında olmak durumundadırlar. Bu arada, çekincesi olan vatandaşlarımızın lokanta, pastane, kafe ve kahvehanelere gitmek veya gitmemek de kendi inisiyatiflerindedir. Burada dikkat çekmek istediğimiz en önemli konu, meslekler ve kuruluşlar arasındaki ikilemi ortadan kaldırmak, esnaf ve sanatkarın mağdur edildiği bir ortamda, otel, motel, AVM, banka, özel veya diğer okullara tanınan serbestliğin bu zümreye de tanınması veya esnaf dışındaki iş yerlerinin de topyekün kapanmasıdır. Neticede, kanun önünde herkes eşittir. Paket Servis yapan lokantalarda eğer bir salgın ortamı mevcutsa, paket servisle ulaştırılan ürünlerde de bu tehlike söz konusudur. Salgın illa ki, lokanta, pastane, kafe veya kahvehanelerden bulaşacak diye bir durum söz konu değildir. Otellerde, toplu ulaşımda, AVM’lerde, okulda; kısacası yaşamın her alanında virüsün bulaşma tehlikesi vardır. Önemli olan hem kendimizin hem karşımızdakinin sağlığını düşünmeli ve saygı göstermemizdir.”

Yorumlar (0)
açık
banner28
Namaz Vakti 07 Mart 2021
İmsak 05:58
Güneş 07:22
Öğle 13:20
İkindi 16:33
Akşam 19:08
Yatsı 20:27
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 27 60
2. Galatasaray 28 58
3. Fenerbahçe 27 55
4. Trabzonspor 27 51
5. Hatayspor 28 46
6. Alanyaspor 27 43
7. Gaziantep FK 28 43
8. Karagümrük 28 41
9. Göztepe 27 36
10. Antalyaspor 27 35
11. Sivasspor 27 34
12. Konyaspor 26 32
13. Malatyaspor 28 31
14. Kayserispor 27 31
15. Kasımpaşa 27 29
16. Başakşehir 28 29
17. Rizespor 27 28
18. Ankaragücü 27 26
19. Erzurumspor 27 26
20. Denizlispor 27 24
21. Gençlerbirliği 27 21
Takımlar O P
1. Giresunspor 25 53
2. Samsunspor 25 50
3. İstanbulspor 25 47
4. Adana Demirspor 25 45
5. Altınordu 25 45
6. Altay 25 44
7. Tuzlaspor 25 41
8. Ankara Keçiörengücü 25 40
9. Bursaspor 25 34
10. Ümraniye 25 34
11. Bandırmaspor 25 32
12. Boluspor 25 29
13. Menemenspor 25 27
14. Adanaspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 25 22
17. Ankaraspor 25 16
18. Eskişehirspor 25 7
Takımlar O P
1. Man City 28 65
2. M. United 28 54
3. Leicester City 28 53
4. Chelsea 27 47
5. Everton 26 46
6. West Ham 26 45
7. Liverpool 28 43
8. Tottenham 26 42
9. Aston Villa 26 40
10. Arsenal 27 38
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 28 35
13. Crystal Palace 27 34
14. Southampton 27 33
15. Burnley 28 30
16. Newcastle 27 27
17. Brighton 27 26
18. Fulham 28 26
19. West Bromwich 28 18
20. Sheffield United 28 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 25 59
2. Barcelona 26 56
3. Real Madrid 26 54
4. Sevilla 25 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 26 37
8. Celta de Vigo 26 33
9. Granada 25 33
10. Levante 25 32
11. Athletic Bilbao 24 30
12. Valencia 26 30
13. Osasuna 26 28
14. Cádiz 26 28
15. Getafe 26 27
16. Real Valladolid 26 25
17. Elche 25 24
18. Eibar 26 22
19. Deportivo Alaves 25 22
20. Huesca 26 20
banner27
Günün Karikatürü Tümü
banner35

Gelişmelerden Haberdar Olun

@