10.06.2019, 12:50 16

Ekonomide durgunluk dönemi mi?

Son günlerde dikkat ettiniz mi?

Piyasalarda bir para sıkışıklığı var. Kimse zorunlu olmadıkça da para harcamıyor. Marketlerde ve alış-veriş merkezlerinde eski hareketlilik görülmüyor. Faizlerdeki yükseklik nedeni ile önemli bir kesimin kredilere sıcak bakmadığını da izliyoruz.

Ekonomik durgunluk, gelecekte krize dönüşebilir mi? Bundan endişe ediliyor. Ekonomistler ve konuya yakın uzmanlar, ekonomideki durgunluğu, nakit sıkıntısına da bağlıyor. “Piyasalarda para dönmüyor” diye yakınanların sayısını da giderek arttığını gözlemliyoruz.

Geçenlerde devletle iş yapan bir iş adamı arkadaşımızla beraberdik. Bakanlılardan ihale ile iş alan arkadaşımız “Yaptığımız işin parasını 3 aydır alamadık. Para ödemesi yapılamıyor. Ortada bir sıkışıklık var” diye yakındı.

Birçok iş adamının ve işletmenin de devletten alacaklarını tahsil edememesi nedeni ile iflas ettiği ve batmak durumunda kaldığı söylentilerini de sıkça duyar olduk.

Bütün bu gelişmeler önümüzdeki dönemin ekonomik açıdan çok daha sıkıntılı geçebileceğini gösteriyor. Ekonomideki bu sıkıntılar alım gücünü düşürdüğü gibi pahalılığı ve ardından önlenmeyen enflasyonu da beraberinde getiriyor. Bu durum da bütçeleri daha da zorluyor.

Ekonomist Uğur Gürses nakit talebinin son beş yılın en düşük seviyesinde olduğunu belirtiyor., Bu durumun ekonomik durgunluğa işaret ettiğini ve alım gücünün azaldığını söylüyor. Ekonomist Gürses “ Kriz alım gücünü de, harcanabilir geliri de düşürdü. Sonucu nakde olan talebin düşmesi oldu. Yani banka hesabında nakdiniz yoksa ATM’den çekemiyorsunuz” diyor.

Yazılarını ve yorumlarını her zaman keyifle okuduğumuz ve görüşlerinin doğruluğunu her zaman gördüğümüz arkadaşımı Uğur Gürses’in kendi internet sitesinde yazdığı son yorumu sizlerle paylaşmak istedik:

“Bu bayramda da en çok dikkatimi çeken şu oldu; geçmiş bayramlara göre (“nerde o eski bayramlar?” ) nakit talebi görece epey ama epey düşük kalmış.Her bayramda olduğu gibi hava durumu, tatilin süresi gibi unsurları talep farklılığı yaratabiliyor. Geçen yılla bu yılı farklılaştıran bir unsur yok. Sayıların bize gösterdiği durum epey vahim görünüyor. Vahim olan; nakit talebinde kayda değer bir reel küçülmenin olması. Ekonomik kriz alım gücünü de, harcanabilir geliri de düşürdü. Sonucu nakde olan talebin düşmesi oldu. Yani banka hesabında nakdiniz yoksa ATM’den çekemiyorsunuz. Önce şu tabloya bakalım: Geçen yıl 14-17 Haziran’da perşembeden pazara üç buçuk günlük tatilden, bu yıl 4-7 Haziran’da Salıdan Cumaya bir tatil vardı.9 günlük bir tatil için “izin kolaylığı” açısından geçen yıl ile bu yılın çok da farkı yok. Dolayısıyla gün farkından kaynaklanacak nakit talebi ilave bir unsur değil. Sayılara bakıldığında, geçen yıl 160 milyar TL’lik bir emisyonla bayrama girilmiş, bu yıl ise 155 milyar TL ile. Geçen yıl Şeker Bayramının 15 gün öncesine göre emisyon artışı yüzde 18.5 olmuş. Bu yıl bayramdan 15 gün önce 135 milyar TL’lik emisyon seviyesi, 20 milyar artışla 155 milyar TL olmuş. Artış oranı yüzde 14.6Burada olağanüstü bir farklılık da yok. Birkaç milyar farklılık da önemli değil. Sorun şurada; kabaca yüzde 20’lik enflasyona karşın geçen yılki seviyenin de altında. Geçen yıl Şeker Bayramında olduğu gibi emeklilere yapılan 1000’er liralık ikramiye ödemesi bu bayramda da yapıldı. Tekrar anımsatalım; geçen yılki emisyon seviyesi 160 milyar, bu yılki 155 milyar. Bunların içinde kabaca 12 milyar TL’lik ilave ikramiye ödemesi de var.(Yazının ilk halinde “Geçen yıl Şeker Bayramında emeklilere yapılan 1000’er liralık ikramiye yoktu” diye yazmıştım. Kurban Bayramında başladı diye anımsıyordum. Uyarılar aldım, düzelttim)Geçen yılla bu yılki arasında yüzde 18.7’lik enflasyon farkını da hesaba katarsanız; 2018’deki Şeker Bayramında nakit talebi zirvesi olan 160 milyar TL’lik emisyon seviyesinin bu yıl 190 milyar TL olması gerekirdi. Bu yılki 155 milyar TL’de. Tabloda “bugünkü değer” olarak gösterdiğim değerler, o yıllardaki Şeker Bayramlarında ulaşılan emisyon seviyesinin enflasyonla düzeltilmiş bugünkü satın alma gücünü gösteriyor. Tablo önceki yılların Şeker Bayramındaki emisyon seviyelerini de gösteriyor. Çok açık biçimde 2019 yılı nakit talebi açısından reel küçülmenin olduğu ve son 5 yılda 2017 ile birlikte en kötü yıl olarak görünüyor. Eğer 2017 Nisan ayından bu yana bakılırsa emisyon hacminin 130 milyar TL’lik çizgiye oturup kaldığı dikkat çekiyor. Ekonomik durgunluğun habercisi olarak.”

Özetleyelim:

Piyasalarda bir para sıkışıklığının ve bunun getirdiği durgunluğun var olduğu görülüyor. Beklenen süre içinde bu aşılır mı, bugünkü koşullarda çok zor görülüyor. İşin boyutunun ekonomik krize dönmemesi için gereken önlemlerin zaman geçirilmeden alınması gerekiyor.

Yorumlar (0)
25°
parçalı az bulutlu
banner28
Namaz Vakti 14 Temmuz 2020
İmsak 03:43
Güneş 05:37
Öğle 13:15
İkindi 17:13
Akşam 20:43
Yatsı 22:29
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 32 66
2. Trabzonspor 32 62
3. Sivasspor 32 57
4. Beşiktaş 32 56
5. Galatasaray 32 52
6. Alanyaspor 32 51
7. Fenerbahçe 32 50
8. Gaziantep FK 32 42
9. Antalyaspor 32 41
10. Göztepe 32 39
11. Kasımpaşa 32 39
12. Gençlerbirliği 32 36
13. Denizlispor 32 35
14. Konyaspor 32 33
15. Malatyaspor 32 32
16. Çaykur Rizespor 32 32
17. Kayserispor 32 32
18. Ankaragücü 32 29
Takımlar O P
1. Hatayspor 33 63
2. Erzurum BB 33 59
3. Adana Demirspor 33 58
4. Akhisar Bld.Spor 33 57
5. Bursaspor 33 56
6. Fatih Karagümrük 33 53
7. Altay 33 51
8. Keçiörengücü 33 47
9. Ümraniye 33 44
10. Giresunspor 33 44
11. Menemen Belediyespor 33 43
12. İstanbulspor 33 40
13. Balıkesirspor 33 38
14. Altınordu 33 36
15. Boluspor 33 30
16. Osmanlıspor 33 27
17. Adanaspor 33 21
18. Eskişehirspor 33 12
Takımlar O P
1. Liverpool 35 93
2. Man City 35 72
3. Chelsea 35 60
4. Leicester City 35 59
5. M. United 34 58
6. Wolverhampton 35 55
7. Sheffield United 35 54
8. Tottenham 35 52
9. Arsenal 35 50
10. Burnley 35 50
11. Everton 35 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 35 43
14. Crystal Palace 35 42
15. Brighton 35 36
16. West Ham 35 34
17. Watford 35 34
18. Bournemouth 35 31
19. Aston Villa 35 30
20. Norwich City 35 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 35 80
2. Barcelona 36 79
3. Atletico Madrid 36 66
4. Sevilla 36 66
5. Villarreal 36 57
6. Getafe 36 54
7. Real Sociedad 36 54
8. Athletic Bilbao 36 51
9. Valencia 36 50
10. Granada 35 50
11. Osasuna 36 48
12. Levante 36 43
13. Real Betis 36 41
14. Real Valladolid 36 39
15. Eibar 36 39
16. Celta de Vigo 36 36
17. Deportivo Alaves 36 36
18. Leganés 36 32
19. Mallorca 36 32
20. Espanyol 36 24
banner27
Günün Karikatürü Tümü
banner37

Gelişmelerden Haberdar Olun

@