İMECE'nin uzay radyasyon testleri için yerli sistem geliştirildi

- Türk bilim insanları, yerli gözlem uydusu İMECE'de kullanılacak bileşenlerin uzay radyasyonu dayanıklılık testlerinin yapılacağı sistem için Türkiye'nin endüstriyel boyutlardaki ilk hızlandırıcı mıknatısının üretimini başarıyla tamamladı - Bir tonun üzerinde ağırlığa sahip "Özel Tasarım Dört Kutuplu Mıknatıs", Türkiye'de uzay testlerinin yapılabilmesinde büyük rol oynayacak - ODTÜ'lü ekip tarafından tasarlanan ve üretimi Sönmez Trafo tarafından yapılan hızlandırıcı mıknatısı, CERN'in yeterlilik testlerinden de geçti - ODTÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bilge Demirköz: "ODTÜ ve Sönmez Trafo AŞ'nin başarılı bir üniversite-sanayi iş birliği ile katma değeri yüksek bir ürün geliştirildi"

DÜNYA 10.01.2019, 11:26 10.01.2019, 11:30
42
İMECE'nin uzay radyasyon testleri için yerli sistem geliştirildi

ANKARA (AA) - SELMA KASAP - Yerli gözlem uydusu İMECE'de kullanılacak yurt içinde geliştirilen bileşenlerin uzay radyasyon testlerinin yapılması için Türkiye'nin endüstriyel boyutlardaki ilk hızlandırıcı mıknatısının üretimi başarıyla tamamlandı.

Avrupa Nükleer Araştırma Merkezinde (CERN) yaptığı araştırmaların ardından ODTÜ'de çalışmalarını sürdüren Prof. Dr. Bilge Demirköz'ün öncülüğündeki bir ekipçe tasarlanan ve üretimi Sönmez Trafo tarafından yapılan hızlandırıcı mıknatısı, bu alanda uluslararası yetkin bir kurum olan CERN'in yeterlilik testlerinden de geçti.

ODTÜ Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bilge Demirköz, AA muhabirine yaptığı açıklamada, CERN'den bilgi transferi gerçekleştirilerek Sönmez Trafo AŞ'nin yükleniciliğinde yerli imkanlarla Türkiye'nin endüstriyel boyutlardaki ilk hızlandırıcı mıknatısının üretildiğini bildirdi.

Bir tonun üzerinde ağırlığa sahip "Özel Tasarım Dört Kutuplu Mıknatıs"ın, Türkiye'de uzay radyasyon testlerinin gerçekleşebilmesinde büyük rol oynayacağına işaret eden Demirköz, hızlandırıcı mıknatıslarının, yüklü parçacıkların yönünü değiştirerek demetin hassas kontrolüne olanak sağladığını anlattı.

Hızlandırıcı mıknatısının ODTÜ-Saçılmalı Demet Hattı (SDH) Projesi'nin kritik bir bileşeni olduğunu aktaran Demirköz, söz konusu sistemin devreye alınması sonucunda, Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) uzay standartlarında test yapabilme kabiliyetine sahip olunacağını ifade etti.

- Uzayda dayanıklılık için radyasyon testi zorunlu

Uydular başta olmak üzere uzay ortamında kullanılan araçların, parçacıkların oluşturduğu radyasyona maruz kaldığını belirten Demirköz, kritik uydu bileşenlerinin, uzaya gönderilmeden önce uzaydaki radyasyon ortamına dayanıklılığının test edilmesi zorunlu olduğunu kaydetti.

CERN'den bilgi transferiyle kurulum çalışmaları devam eden ODTÜ-SDH ile uzay radyasyon testlerinin de gerçekleşebileceğine işaret eden Demirköz, ODTÜ-SDH sisteminin bir parçası olan bu hızlandırıcı mıknatısın kendisinin proje yürütücülüğündeki bir ekip tarafından tasarlandığına değindi.

Açılan yurt içi ihaleyi 31 Mart 2017'de Sönmez Trafo AŞ'nin kazandığını, mıknatısın üretiminin ise Dilovası'ndaki fabrikasında yapıldığını aktaran Demirköz, şöyle devam etti:

"TÜBİTAK-Ulusal Metroloji Enstitüsünün söz konusu mıknatıs için kurduğu test düzeneği ile mıknatısın manyetik alan ölçümü gerçekleştirildi. Daha sonra ODTÜ, TÜBİTAK-UME ve Sönmez Trafo AŞ test sonuçlarını değerlendirerek, gereksinimleri karşılayan yerli mıknatıs performansının daha da arttırılması için üzerinde iyileştirmeler yaptı. Yerli hızlandırıcı mıknatıs, endüstriyel boyutta dünyanın en fazla hızlandırıcı mıknatısının kullanılmakta olduğu CERN'in yeterlilik kriterlerine göre test edilmesi için bu merkeze gönderildi. Mıknatıs, CERN'in mıknatıs testlerinden başarıyla geçti."

- İhalelere Türk şirket de girebilecek

Demirköz, yerli hızlandırıcı mıknatısın, CERN tarafından sertifikalandırıldığını ve Türkiye'de ilk defa bir özel şirketin bu sayede CERN'in açacağı hızlandırıcı mıknatısı ihalelerine girmeye hak kazandığını anlattı.

Bilge Demirköz, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından da desteklenen, Savunma Sanayii Başkanlığının tasarım gereksinimlerine katkıda bulunduğu ve Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) ile iş birliği çerçevesinde yürütülen Parçacık Radyasyonu Testleri Oluşturma Laboratuvarı Projesi'nde görev alan araştırmacıların, uzay ve hızlandırıcı teknolojileri alanında uzmanlaşmasına olanak sağlandığına dikkati çekti.

Çalışmaların, 3 Şubat 2015'de yayımlanan 6587 sayılı Kanun çerçevesinde, CERN ile Ortak Üyelik Anlaşması'nın getirdiği iş birliği olanakları ile yürütüldüğüne işaret eden Demirköz, "Bu kanun doğrultusunda, ODTÜ ile CERN arasında imzalanan iş birliği protokolü sayesinde, proje çalışmaları CERN'den bilgi transferi ile ilerliyor. Projenin tasarımı ve kurulumu sırasında proje ekibi, CERN'den, fizik, makine, elektronik ve mekatronik alanlarında sağlanan bilgi transferi ile uzay ve hızlandırıcı teknolojileri alanında yetkinleşti." diye konuştu.

- Türk şirketi ihalelere de girecek

Projede çözüm ortağı olan birçok Türk şirketinin ise CERN ihalelerine girebilecek seviyeye ulaştığını aktaran Demirköz, "ODTÜ ve Sönmez Trafo AŞ'nin başarılı bir üniversite-sanayi iş birliği ile katma değeri yüksek bir ürün geliştirildi. Üniversite-sanayi iş birliğinin sürdürülebilir kılınması hedefi doğrultusunda CERN ve Türk sanayisi arasındaki ara yüz olan ODTÜ, Türk şirketlerinin dünya uzay ve hızlandırıcı teknolojileri pazarında yer alabilmelerine katkı sağlıyor." değerlendirmesini yaptı.

Yorumlar (0)
11°
kapalı
banner14
banner28
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 14 30
2. Beşiktaş 14 27
3. Trabzonspor 14 26
4. Başakşehir 14 26
5. Fenerbahçe 14 25
6. Galatasaray 14 23
7. Alanyaspor 14 22
8. Göztepe 14 20
9. Malatyaspor 14 20
10. Denizlispor 14 18
11. Çaykur Rizespor 14 17
12. Gaziantep FK 14 17
13. Gençlerbirliği 14 14
14. Konyaspor 14 14
15. Kasımpaşa 14 12
16. Antalyaspor 14 12
17. Kayserispor 14 10
18. Ankaragücü 14 9
Takımlar O P
1. Hatayspor 14 30
2. Akhisar Bld.Spor 14 25
3. Erzurum BB 14 24
4. Bursaspor 14 23
5. Ümraniye 14 22
6. Keçiörengücü 14 22
7. Menemen Belediyespor 14 22
8. Fatih Karagümrük 14 20
9. Balıkesirspor 14 19
10. Giresunspor 14 19
11. Adana Demirspor 14 18
12. Altay 14 17
13. İstanbulspor 14 15
14. Altınordu 14 13
15. Osmanlıspor 14 11
16. Boluspor 14 11
17. Adanaspor 14 9
18. Eskişehirspor 14 5
Takımlar O P
1. Liverpool 16 46
2. Leicester City 16 38
3. Man City 16 32
4. Chelsea 16 29
5. M. United 16 24
6. Wolverhampton 16 24
7. Tottenham 16 23
8. Sheffield United 16 22
9. Arsenal 16 22
10. Crystal Palace 16 22
11. Newcastle 16 22
12. Brighton 16 19
13. Burnley 16 18
14. Everton 16 17
15. Bournemouth 16 16
16. West Ham 16 16
17. Aston Villa 16 15
18. Southampton 16 15
19. Norwich City 16 11
20. Watford 16 9
Takımlar O P
1. Barcelona 15 34
2. Real Madrid 15 34
3. Sevilla 16 31
4. Real Sociedad 16 27
5. Getafe 16 27
6. Athletic Bilbao 16 26
7. Atletico Madrid 16 26
8. Valencia 16 26
9. Granada 16 24
10. Osasuna 16 23
11. Real Betis 16 22
12. Levante 16 20
13. Villarreal 16 19
14. Real Valladolid 16 19
15. Deportivo Alaves 16 18
16. Eibar 16 15
17. Mallorca 16 14
18. Celta de Vigo 16 13
19. Leganés 16 9
20. Espanyol 16 9
banner27
Günün Karikatürü Tümü