25.02.2021, 12:56 650

BİR BAHTSIZ RAPOR... KADINI KİM OKUR Kİ?

Dünya Bankası (World Bank) hafta başında çok önemli bir rapor yayınladı. “Kadın, İş ve Hukuk 2021” raporu... Küresel ölçekte, kadının işte ve yaşamda içinde bulunduğu durumu, çarpıcı veriler ile sunan bir rapor. Ancak, dünyada 195 ülke varken, bu raporun indirilme sayısı hepi topu 684! Ülke başına dört kişi değil yani. Buyrun birlikte göz atalım...

BUGÜN: SEKİZ BAŞLIK 35 KRİTER...

Dünya Bankası’nın “Kadın, İş ve Hukuk” (Women, Business and the Law) 2021 raporu, 191 ülke ve ekonomik bölgede, kadının iş alanında ve hukuk karşısındaki durumunu gözler önüne seriyor. Daha doğrusu korku filmi gibi bir rapor. Kadının içinde yaşamak zorunda kaldığı dünyanın acınacak halini özetliyor rapor.

Raporun tamamı tüm detayları ile okunmalı elbette. Ancak, ben raporun temelini oluşturan indeks üzerinden bir aktarımda bulunacağım. Öncelikle rapora konu olan indeksin metodolojisine bakalım.

Raporda yer alan indeks (WBL), sekiz ana başlıkta yer alan 35 kriter üzerinden bir puanlama yapıyor. Buna göre rapor “hareketlilik” (mobility) 4, “çalışma ortamı” (workplace) 4, “ödeme” (pay) 4, “evlilik” (marriage) 5, “ebeveynlik” (parenthood) 5, “girişimcilik” (entrepreneurship) 4, “varlıklar” (assets) 5 ve “emeklilik” (pension) alanı 4 kriter olmak üzere, 35 kriterde kadının erkek karşısında sahip olduğu hakları ve eşitlik durumunu inceliyor.

Neler var bu kriterler arasında? Bir kadın, bir erkekle aynı şekilde, nerede yaşayacağını seçebilir mi, evinin dışına çıkabilir mi, pasaport başvurusunda bulunup yurt dışına gidebilir mi? Aynı şekilde iş bulabilir, ayrımcılığa ve tacize uğradığı zaman hukuk tarafından korunur mu? Çalıştığı zaman erkek ile eşit ücreti alıp, aynı koşullarda çalışabilir mi? Kadın hukuken hane reisi olabilir mi, evlenip boşanırken erkek karşısında aynı haklara mı sahiptir? Ebeveynlik hakları var mıdır, doğum izni alabilir mi? Kredi alırken, iş kurarken erkek ile eşit koşullara mı sahiptir? Ortak mallar konusunda hakkı var mıdır, mirastan yararlanabilir mi? Emeklilikte eşit koşullara sahip midir? Neredeyse tüm soruların yanıtı, kocaman bir “hayır”!

WBL indeksinde ilk on ülke şöyle sıralanıyor: Belçika, Kanada, Danimarka, Fransa, İzlanda, İrlanda, Letonya, Lüksemburg, Portekiz ve İsveç. Sondan başlayarak on ülke/bölge ise şöyle: Batı Şeria, Yemen, Kuveyt, Katar, Sudan, İran, Umman, Suriye, Afganistan ve Gine.

İngiltere ve Türkiye’nin durumuna gelince. HDI’da 13. sırada yer alan İngiltere WBL’de 19. İngiltere’nin özellikle ebeveyn haklarında sıkıntılı olduğu kriterler var. Peki Türkiye? Türkiye HDI’da yüksek insani gelişmişlik grubunda ve 54. sırada yer alıyor. Buna karşılık WBL sırlamasında ise 82,5 puan ile 78. sırada. Kadının eşitsizlik yaşadığı en öncelikli konu emeklilik hakları. Daha sonra ücretlendirme ve girişimcilik konularında yaşadığı olumsuzluklar var. Evlilik kurumunda ve ebeveynlik hakları konusunda da erkek ile eşit bir konumda değil.

DÜN: EKONOMİ, HUKUK VE SİYASET İTTİFAKI...

Raporun sonuçlarını UNDP tarafından yayınlanan İnsani Gelişmişlik indeksi  (HDI) ile karşılaştırınca da ilginç bir durumla karşılaşıyoruz. İki indeksin benzer bir sıralama vermesini bekleyebilirsiniz. Ancak durum öyle değil. HDI’da ilk sıradaki Norveç WBL’de 22. sırada yer alıyor. Yine HDI’ın üçüncü sırasındaki İsviçre WBL’de 58. sırada. Yani bir ülkenin gelişmişliği her zaman kadının durumuna olumlu etki edemiyor.

WBL’in son sıralarına bakalım. Kuveyt (HDI 64) WBL’de sondan üçüncü, Katar (HDI 45) WBL’de sondan dördüncü, Umman (HDI 60) sondan yedinci. Kadın dünyanın her yerinde, gelişmiş olduğu iddia edilen ülkelerde bile eşit bir konumda olamıyor.

Kadının bu olumsuz konumuna neden olan en büyük sorun ekonomi ile ilgili temel unsurları tarifimizde yaptığımız köktenci hatalar. Neyin ekonomi içinde, neyin dışında olduğunu belirlerken, çoğunlukla kadının aleyhine tanımlamalarda bulunuyoruz. En başta da istihdam tanımlamamızda hatalar var. Küresel ölçekte oransal olarak kadının baskın olduğu istihdam dışı nüfusu tanımlarken hata yapıyoruz. İstihdam dışı nüfusun, bir üretimde bulunmadığına, toplam gelirden hak talep edemeyeceğine inandırılmışız. Eğer ekonominin tanımları sizin ekonomik açıdan değersiz olduğunuzu söylüyorsa, yaşamın diğer alanlarında bu değeri bulmanız mümkün değil.

Peki ya hukuk? Hukuk neredeyse tesisine başlandığı ilk günden beridir, insanın yerine mülkü ve mülk sahibini korumaya göre tasarlanmış. Kadına hak vermek ve hukuk karşısında eşit konuma yükseltmek, bütün bir cinsiyeti etkileyeceği için, zaten tercih edilen bir şey değil. Yani hukuk da ekonomi gibi, istihdam dışı kadını değersiz bir konumda tutmak için tasarlanmış.

Siyasetten bahsetmeye bile gerek yok. Siyaset, mülkü korumak için, koltuğununu altına hukuk kitabını, eline de değneğini almış olan bir fedai müsvettesi. Dünyanın hangi ülkesine giderseniz gidin, bu niteliksiz ve kadın düşmanı siyaset ile karşılaşırsınız.

YARIN: KOŞULSUZ DESTEK İLE...

Dünya, kadın ve erkek arasındaki bu eşitsizlik ortamında çözülmesi mümkün olamayacak kadar büyük sorunlar ile karşı karşıya. Buna karşılık ne bu rapor ne de bu makale durumu anlatmaya yetmiyor.

Bize düşen, hemen her alanda, muhteris ekonomiye, vicdansız hukuka ve niteliksiz siyasete karşı kadının yanında olmak. Sakın korumak gibi pasif bir cümle kurmayalım. Kadının yanında olmak, eşitlik mücadelesine amasız ve şartsız destek vermekten bahsetmeliyiz. Bu destek, toplamda hepimizin eşitliğine yarar sağlayacaktır. 

Not : World Bank’in “açık bilgi” platformundaki raporunun tamamına erişmek isteyenler için linki paylaşıyorum...

Yorumlar (0)
11°
açık
banner28
Namaz Vakti 22 Nisan 2021
İmsak 04:35
Güneş 06:09
Öğle 13:08
İkindi 16:54
Akşam 19:57
Yatsı 21:24
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 34 72
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 34 66
4. Trabzonspor 35 60
5. Hatayspor 34 53
6. Alanyaspor 34 52
7. Gaziantep FK 33 51
8. Sivasspor 34 51
9. Karagümrük 34 50
10. Göztepe 35 47
11. Rizespor 34 42
12. Antalyaspor 35 42
13. Konyaspor 34 41
14. Ankaragücü 34 38
15. Malatyaspor 34 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 34 35
18. Erzurumspor 35 34
19. Başakşehir 33 33
20. Gençlerbirliği 34 32
21. Denizlispor 34 27
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. Chelsea 32 55
5. West Ham 32 55
6. Tottenham 33 53
7. Liverpool 32 53
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 32 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 32 34
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Sevilla 32 67
4. Barcelona 30 65
5. Real Betis 32 49
6. Villarreal 31 49
7. Real Sociedad 31 47
8. Osasuna 32 40
9. Granada 30 39
10. Athletic Bilbao 31 38
11. Celta de Vigo 31 38
12. Levante 32 38
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 32 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23
banner27
Günün Karikatürü Tümü
banner35

Gelişmelerden Haberdar Olun

@