Gülseren KARAPINAR-Harun ŞAHBAZOĞLU/İSTANBUL,(DHA)- R4 ve R4+E3 Dışişleri Bakanları Toplantıları'nın ardından konuşan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 'Masanın etrafındaki bütün ülkeler daha fazla savaşın yaygınlaşmasını istemiyorlar. Savaşın hem Körfez'den hem Ukrayna'dan bir an önce durulmasına ve ateşkes olmasına taraftarlar ve bu önemli; bütün ülkeler diplomasinin, diyaloğun tek yol olduğu konusunda hemfikirler. Bu mesaj önemli. Herkes tabii bu mesajı bütün taraflara aynı şekilde verme, iletme kararını aldık. Özellikle İran'a yönelik yeniden yapılacak bir saldırının gerçekten bölgedeki savaş ve çatışmayı tekrar yaygınlaştırmaya yol açacağı konusunda hepimiz hemfikiriz' diye konuştu.
R4 (Türkiye, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan) ve R4+E3 (İngiltere, Almanya, Fransa) Dışişleri Bakanları toplantıları Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın ev sahipliğinde İstanbul'da düzenlendi. Toplantılara Almanya Dışişleri Bakanı Johann David Wadephul, İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati, Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammad Ishaq Dar ve Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan katıldı. Bu yedi ülke, R4+E3 formatında ilk kez Türkiye'nin inisiyatifiyle bir araya gelmiş oldu. Program kapsamında ikili görüşmelerin gerçekleştirilmesinin ardından Bakan Fidan, basın toplantısı gerçekleştirdi.
R4 VE E3 MEKANİZMALARI
R4 mekanizması, Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan tarafından bölgesel sahiplenme anlayışı temelinde kalıcı istikrarı desteklemek ve bölgesel meselelerde diyaloğu güçlendirmek amacıyla oluşturuldu.
'GÖRÜŞLERİMİZİ, TEDBİRLERİMİZİ TEKRAR TEKRAR GÖZDEN GEÇİRDİK'
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 'Bugünkü yaptığımız toplantı 7'nci toplantı idi; Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır, Pakistan katılımıyla bölgesel dörtlü olarak bölgemizin sorunları ve çözüm metotlarını, bugüne kadar yapılan işlemleri, alınan tedbirleri, sorunların geldiği noktayı, çözümlerin ilerlediği aşamayı en detaylı bir şekilde masaya yatırma imkanımız oldu. Tabii ki bölgemizde ki sorular Hürmüz Boğazı'nın kapalılığı, İran'a olası muhtemel bir atak, daha sonra bölgede Husilerin Suudi Arabistan'a yaptığı saldırı ve bizim yaptığımız dayanışma ve bu çatışma nasıl sonlandırılabileceği. Yine bölgede istikrarlaştırıcı rolü, Filistin, Gazze, Batı Şeria başta olmak üzere Lübnan ve Suriye'deki muhtemel istikrarlaştırıcı hamlelerle konuştuk, bunlara yönelik görüşlerimizi, tedbirlerimizi tekrar tekrar gözden geçirdik' dedi.
'SERBEST TİCARET REJİMİNİ İNANILMAZ BİR ŞEKİLDE ETKİLEMEKTE'
Bakan Fidan, 'Daha sonra Avrupalı meslektaşlarımızla bir araya geldik. Gerçekten hem Avrupa ülkelerinin hem belli başlı İslam ülkelerinin bir araya gelerek hem bölgesel konuları hem küresel konuları detaylı bir şekilde masaya yatırmaları, bu konuda tabii görüş alışverişinde bulunmaları önemli. Tabii ki konuların başında iki savaş alanı geliyor. Bunlardan birisi şu anda Körfez'deki savaş sebebiyle kapalı olan Hürmüz Boğazı ve Babü'l-Mendeb'in kapanması, zaman zaman oradaki gemilerin hedef altına girmesi ve diğer taraftan Karadeniz'deki seyri sefer güvenliğinin şu anda hemen hemen ortadan kalkmış olması. Bu ikisi dünyanın hem enerji ihtiyacını, hem gıda ihtiyacını, hem de serbest ticaret rejimini inanılmaz bir şekilde etkilemektedir. Bütün hükümetlere coğrafi ayrım gözetmeksizin vatandaşları üzerinden, piyasalar üzerinden, finansman üzerinden inanılmaz bir basınç ve yük oluşturmakta. Tabii ki sorumlu devletlerin rolü bu sorunlara mümkün olduğunca barışçıl çözümler aramak. Tabii bütün bunları masaya detaylı bir şekilde yatırdık. Hem Ukrayna'daki savaş hem İran, Hürmüz Boğazı ve Suudi Arabistan'a yapılan saldırılar, daha sonra İsrail'in bölgedeki istikrarsızlaştırıcı potansiyel rolü, bütün bunlardan ne yazık ki söz edilebilir ve bölgenin ötesinde olan diğer sıkıntılı konular. Bütün bunların hepsi masaya yatırıldı, bunlara yönelik ortak pozisyonlarımız nelerdi. Tabii ki masanın etrafındaki bütün ülkeler daha fazla savaşın yaygınlaşmasını istemiyorlar. Savaşın hem Körfez'den hem Ukrayna'dan bir an önce durulmasına ve ateşkes olmasına taraftarlar ve bu önemli; bütün ülkeler diplomasinin, diyaloğun tek yol olduğu konusunda hemfikirler. Bu mesaj önemli. Herkes tabii bu mesajı bütün taraflara aynı şekilde verme, iletme kararını aldık. Özellikle İran'a yönelik yeniden yapılacak bir saldırının gerçekten bölgedeki savaş ve çatışmayı tekrar yaygınlaştırmaya yol açacağı konusunda hepimiz hemfikiriz. Bunun yerine diyaloğu, diplomasiyi tercih etmenin en doğru yol olduğu konusunda hemen hemen bir fikir birliği sağladık' diye konuştu.
'KARŞILIKLI DAYANIŞMA, İŞ BİRLİĞİ İÇERİSİNDE OLMA ARZULARI BİZİ ZİYADESİYLE MEMNUN ETTİ'
Bakan Fidan, 'Tabii ki diğer taraftan Hürmüz Boğazı'nın hemen açılması gerekiyor. Suudi Arabistan'a yönelik yapılan saldırıların da durması gerekiyor. Bütün bunları uygun diplomatik yöntemlerle nasıl yapabiliriz? Ne tür araçlar, yöntemler, argümanlar kullanılabilir? Bunları da detaylı bir şekilde masaya yatırdık. Tabii bu toplantı hem katılımcıları itibarıyla hem gündemi itibarıyla hem mekanı itibarıyla son aylardaki belki en önemli jeopolitik olaylardan biriydi. İki önemli komşu coğrafyadaki aktörleri tam da bu iki coğrafyanın ortasında olan, geçişkenliği sağlayan Türkiye'de. Türkiye'de İstanbul'da, Asya ile Avrupa'yı birleştiren bir mekanda boğazın hemen kenarında bir araya gelmesi de ayrıca sembolik anlama sahip. Bu açıdan katılımcı bütün bakan arkadaşlarıma çok teşekkür ediyorum. Ortaya koydukları gayret, aynı şekilde çözüm arıyor olmaları ve bunu da karşılıklı dayanışma ve iş birliği içerisinde yapma arzuları bizi ziyadesiyle memnun etti' ifadelerini kullandı. (DHA)
