İSTANBUL, (DHA)- HUKUK kökenli bankacı ve mortgage uzmanı Emrah Dilsizoğlu, 2023 yılında ABD'de kurduğu Value Mortgage şirketinin faaliyetleri hakkında bilgi vermek üzere İstanbul'da yatırımcılarla bir araya geldi ve gazetecilerin sorularını yanıtladı.
İş modeline ilişkin konuşan Dilsizoğlu, ''ABD'de gayrimenkul yatırımı yapan Türklerin finansman tercihi mortgage. Mortgage sistemi, Amerika'da ev alma ve ev finansmanı sistemi olarak işliyor. Farklı alıcılar için farklı peşinat seçenekleri söz konusu. Türk alıcılar için minimum yüzde 31 peşinat öngörülüyor. 400'ü aşkın Türk alıcı, Amerika'da bizim aracılığımızla yatırım yaptı. Bu yatırımların toplam değeri 800 milyon doların üzerine çıktı' dedi.
'İŞLEYEN BİR SİSTEM'
ABD'de gayrimenkul yatırımı yapan Türklerin finansman tercihinin mortgage sistemi olduğunu anlatan Dilsizoğlu, 'Mortgage sistemi, Amerika'da ev alma ve ev finansmanı sistemi olarak işliyor. Farklı alıcılar için farklı peşinat seçenekleri söz konusu. Türk alıcıları, yani Türkiye vatandaşları açısından baktığımızda, minimum yüzde 31 peşinat öngörülüyor. Tabii Amerikalılar ve Amerika'da ikamet edecek kişiler için satın alacakları evlerde hiç peşinat ödemeden ya da yüzde 3,5 peşinatla yararlanabilecekleri programlar da mevcut. Kaldıraçlı yatırım dediğimizde, 1 milyon dolarlık bir evin yalnızca 300 bin dolarlık kısmını, yani yüzde 30'unu peşinat olarak ödediğiniz halde 1 milyon dolarlık bir gayrimenkule yatırım yapmanız söz konusu olabiliyor. Bu da yatırımcıya, değer artışından 1 milyon dolarlık mülkün tamamı üzerinden faydalanma imkanı sunduğu için eşi benzeri olmayan bir fırsat sağlıyor. Amerika, bu sistemi çok iyi oturttuğu için yaklaşık 60 yıldır devam eden, işleyen bir sistem olarak karşımıza çıkıyor' dedi.
'ARACILIĞIMIZLA TÜRKLERİN YAPTIĞI YATIRIMIN DEĞERİ 800 MİLYON DOLARIN ÜZERİNE ÇIKTI'
Dilsizoğlu, 'Pazarın büyüklüğüne baktığımızda, toplam 13,2 trilyon dolarlık bir hacme ulaştığını görüyoruz. Bu ne demek? Amerika'daki bütün mortgage borçlarını değerlendirdiğimizde toplam 13,2 trilyon dolarlık bir mortgage borcu bulunuyor. Bizim banka olarak yarattığımız işlem hacmi ise bankacılık ve yatırım ortaklarımızı da dahil ettiğimizde 147 milyar dolara ulaşmış durumda. Bizim asıl odaklandığımız alan, alıcılarımıza kredi kullandırma hizmeti sunmamız nedeniyle sağladığımız finansman. Bugüne kadar 280 milyon dolarlık kredi kullandırdık. 400'ü aşkın Türk alıcımız, Amerika'da bizim aracılığımızla yatırım yaptı. Bu yatırımların toplam değeri 800 milyon doların üzerine çıktı. Aynı zamanda bütün bu yatırımların yıllık getirisi de şu anda 130 milyon doları geçmiş durumda' diye konuştu.
Dilsizoğlu, 'Çin, İngiltere ve Japonya gibi büyük ülkelerden de Amerika'ya yatırım yapılıyor. Bu yatırımlarda kaldıraçlı yatırım araçlarından da yararlanılıyor. Uzun vadede bu yatırımlar, yatırımcıların kendi ülkelerine dolar girişi sağlamaları açısından da bir imkan oluşturuyor. Bu yatırımların faydaları arasında kira geliri elde etmek ve öz varlığın değer kazanması gibi unsurlar bulunuyor. Yatırımcılar, bu konularda geri dönüşler alıyor. Uzun vadede değer kazanan mülkünü satmak isteyen bir yatırımcı, gayrimenkulünü satın aldığı değerin çok üzerinde bir fiyata satarak dolar bazında kazanç elde edebiliyor' ifadelerini kullandı.
'TÜRK YATIRIMCILARIN ABD'DEKİ GAYRİMENKULE İLGİSİ ARTIYOR'
Dilsizoğlu, 'Çinlilerin uzun süredir Amerika'da yatırım yapmaya çalışmasının sebeplerinden biri de bu. Hatta bazı bölgelerde, Çinlilerin gayrimenkul alımlarına yönelik belirli sınırlamalar oluşmaya başladı. Çünkü çok fazla alım yaptılar. Aslında buradaki amaçlarından biri de mülk sahibi olarak varlıklarını korumak ve bu varlıkları uzun vadede ellerinde tutmak. Türkler de son zamanlarda bu yatırımlara giderek daha fazla ilgi gösteriyor. Biz de hem Türklerin bu ilgisi hem de elbette işlerimizi düzgün bir şekilde yürütmeye çalışmamız ve devam eden referans sistemi sayesinde bugünlere geldik. Türkiye'de mortgage sistemi, aslında tam anlamıyla mortgage sistemi olarak uygulanmıyor. Bir ihtiyaç kredisinin konut kredisine uyarlanmış hali gibi işliyor. Mortgage Bankası olarak başarmak istediğimiz şeylerden biri de bu: Türkiye'ye gerçek anlamıyla mortgage sistemini nasıl getirebiliriz' dedi.
Türkiye'de mortgage sisteminin gerçek anlamda uygulanabilmesi için yasal düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu belirten Dilsizoğlu, 'Mevcut piyasa koşullarında ve yürürlükteki yasal düzenlemeler ışığında bunun yakın zamanda gerçekleşmesi pek mümkün görünmüyor. Hem BDDK hem SPK hem de menkul kıymetler alanında bazı yasal düzenlemeler gerekiyor. Bu düzenlemelerin yapılmasının ardından böyle bir imkan oluşturmak istiyoruz. Bu, bizim de hedeflerimizden biri. İlerleyen zamanlarda bununla ilgili çalışmalarımıza devam edeceğiz' diye konuştu.
'AMERİKA'DA İSTİKRARLI BİR DEĞER ARTIŞI SÖZ KONUSU'
Dilsizoğlu, 'Amerika, oldukça istikrarlı bir pazar. Covid-19 dönemi veya 2008'de yaşanan mortgage krizi gibi olağanüstü durumlar dışında, Amerika gayrimenkul piyasası tutarlı ve istikrarlı bir seyir izliyor. Bu nedenle buradaki yatırımlar yabancı yatırımcılar için çok daha cazip hale geliyor. Bazen kendi ülkelerine baktıklarında gayrimenkul fiyatlarının yüksek olduğunu ancak gayrimenkullerin veya farklı yatırım araçlarının değerlerinin aynı ölçüde yükselmediğini görebiliyorlar. Amerika'da ise hem istikrarlı bir değer artışı söz konusu hem de alım gücü ve talep devam ettiği için gayrimenkuller gerçek değerleri üzerinden alınıp satılabiliyor. Türkiye'de gayrimenkul fiyatlarında yaşanan bazı değişimler, mülklerin gerçek değerine aynı ölçüde yansımayabiliyor. Ancak Amerika'da hem geçmişe dayanan verilerin bulunması hem de alım gücünün devam etmesi sayesinde fiyatların gerçek değere dönüşmesi daha mümkün oluyor' ifadelerini kullandı.
