Sigorta Başlangıcı Olmayan Gurbetçi Vatandaşlarımızın Yurt Dışı Borçlanmaları

Sevim Özdemir

Değerli okurlar bu hafta ya gerçekten çok anlamlı bir atasözü ile başlamak istiyorum. “ Bir yanı dinlemeden karar veren, doğru karar verse dahi, adaletsizlik etmiş sayılır.”

Türkiye Sosyal Güvenlik Hukuk sistemine ve yürürlükte ki mevzuata göre, Sosyal Sigortalar Kurumu(SSK yeni sistemde 4a) şartlarında emekli olmak, genel olarak sigortalı çalışan insanlarımız açısından daha avantajlı bir  durum  teşkil etmektedir. 

Yurt dışında yaşayan  gurbetçi vatandaşlarımızın bir çoğu bu durumu bildiklerinden, yurt dışı borçlanması yaptıklarında Türkiye’de SSK  şartlarında emekli olmak istemektedirler. Bilindiği üzere, yurt dışı borçlanmasıyla emekli olacak bir kişinin Bağ-Kur(esnaf ve çiftçi) şartlarında mı, SSK(İşçi) şartlarında mı, yoksa Emekli Sandığı(memur) şartlarında mı emekli olacağı kanunlarımıza ve yürürlükte ki  mevzuata göre kişinin Türkiye’deki son sigortalılık haline göre,  yani Bağ-Kur, SSK veya Emekli Sandığı durumuna göre belirlenmektedir. 

Türkiye’de hiç-bir sigorta başlangıcı olamayn vatandaşlarımız yurt dışı borçlanmaları mevzuata göre Bağ-Kur şartlarında yapılmaktadır. Bu sebeple, yurt dışı borçlanması ile emekli olmak isteyen gurbetçi vatandaşlarımızın eğer imkanları yeterli ise bir süre Türkiye’de yaşayıp, en azından belirli bir süre SSK’lı (yenı  adıyla 4/a sigortalısı) olarak çalışıp sigorta yaptırmalarıdır.  ÖZETLE; Türkiye’de SSK anlamında hiç sosyal güvencesi olmayan veya bu yönde bir sigorta başlangıcı olmayan gurbetçi vatandaşlarımız , yurt dışı borçlanmasıyla emekli olmak istediklerinde Bağ-Kur şartlarında emekli olmaktadırlar. Malesef gurbetçi vatandaşlarımız bu şekilde  daha geç emekli olmakta, aynı zamnda emekli aylıkları düşük olmaktadır. 

Yurt dışı borçlanmasıyla emekli olmak isteyen gurbetçi vatandaşlarımız açısından diğer önemli bir konu;  yurt dışı borçlanması yapıp Bağ-Kur şartlarında emekli olmak isteyen gurbetçi vatandaşlarımız, Türkiye’de SSK sigorta başlangıçları bulunmasa dahi, dava açarak yurt dışında çalıştıkları süreleri SSK sürelerinden saydırıp, ülkemizde SSK şartlarında emekli olmak istemektedirler ve bu yçnde davlar açılmaktadır. Ancak  hemen belirtelim mahkemeler, yürürlükte ki mevzuat yönünde  Yurt dışı borçlanması yapan kişinin Türkiye’de SSK sigortalılığı yoksa veya yurt dışı borçlanması yaptığı tarihten önce son sigortalılık statüsü SSK değilse, bu kişinin ancak Bağ-Kur şartlarında emekli olabileceğine karar vermektedirler.